શુ તમે જાણો છો છોકરીઓનાં વિદાય સમયે ચોખા કેમ ફેંકવામાં આવે છે, જાણો તેના પાછળનું કારણ…

0
240

ભારત એક લોકશાહી દેશ છે, જ્યાં દરેક ધર્મ અને સંપ્રદાય એક વિચિત્ર સંઘને મળે છે. ભારત એક એવી સંસ્કૃતિને પ્રિય છે જેનો સંગમ ફક્ત અને માત્ર જોવા મળે છે. આ જ કારણ છે કે ભારત આખી દુનિયામાં તેની સંસ્કૃતિ અને વારસો માટે પ્રખ્યાત છે. ભારતમાં તમામ પ્રકારના ધર્મો અને સંપ્રદાયો મળે છે. તે બધાની પણ તેમની પોતાની રીત અને રિવાજો પણ હોય છે.

જો તફાવત છે તો પછી લગ્નમાં થતી વિધીમાં દરેક ધર્મમાં લગ્નને લગતી જુદી જુદી વિધિ હોય છે. ઉત્તર અને દક્ષિણ ભારતમાં પણ લગ્ન માટેના જુદા જુદા રિવાજો છે. પરંતુ જ્યારે આપણે ઉત્તર ભારતમાં હિન્દુ પરિવારોના લગ્નો વિશે વાત કરીએ છીએ, ત્યારે લગ્નની લગભગ બધી વિધિ અને રીત રિવાજો સમાન હોય છે. તેમાંથી એક કન્યાની વિદાય દરમિયાન ઘરની બહાર નીકળતી વખતે ચોખા પાછળની તરફ ફેંકી દેવાની વિધિ છે. દરમિયાન, કન્યા ઘર છોડતા પહેલા પીઠ પર ચોખા ફેંકી દે છે. તેમ કરવું શુભ માનવામાં આવે છે.

આ વિધિ હિન્દુ પરિવારોના લગ્નમાં ચોક્કસ કરવામાં આવે છે. જ્યારે ઘરની બહાર નીકળતાં પહેલાં કન્યા તેના હાથમાં ચોખા લઈને સાથે પાછળ ફેંકી દે છે, ત્યારે પાછળ ઉભેલા આખું કુટુંબ આ ચોખા તેમના પલ્લુ અથવા હાથમાં એકઠા કરે છે. આ ધાર્મિક વિધિ સ્ત્રી અને તેના માતાપિતા માટે ખૂબ ભાવનાત્મક છે. જો કે, ઘણા લોકોના મનમાં સવાલ ઉભો થાય છે કે દુલ્હનનો ભાત ફેંકવાનો અર્થ શું છે અને આ ધાર્મિક વિધિ કેમ કરવામાં આવે છે. જો આ પ્રશ્ન તમારા મગજમાં પણ આવે છે, તો પછી આ પોસ્ટને સંપૂર્ણ રીતે વાંચો.

હિન્દુ, પંજાબી અને શીખ જેવા ધર્મોના લગ્નમાં વિદાયમાં ચોખા પાછળ ફેંકવાની વિધિ એકદમ સામાન્ય છે. આ વિધિ ત્યારે કરવામાં આવે છે જ્યારે કન્યા તેના મામાને છોડીને તેના સાસરીયાના ઘરે જઇ રહી છે.આમ તો હિંદુ, પંજાબી અને શીખ ધર્મોના લગ્નમાં ધાર્મિક વિધિઓ સામાન્ય છે. આમાં વરરાજાની વિધિઓ, સમારોહ, લગ્ન સમારોહ અને દુલ્હનના ખભાને દાન આપતી બિરાદરોનો સમાવેશ થાય છે.આ હિન્દુ, પંજાબી અને શીખ જાતિમાં ચોક્કસ જોવા મળે છે.

શું હોય છે ચોખાની વિધિ.

 

લગ્નમાં તમામ ધાર્મિક વિધિઓ પૂર્ણ થયા પછી, છેલ્લી ધાર્મિક વિધિ થાય છે તે કન્યાને વિદાય લેવાની વિધિ છે. આ ક્ષણ ખૂબ ભાવનાશીલ છે કારણ કે કન્યા તેના મામાને છોડી દે છે અને કાયમ માટે તેના સાસરામાં જાય છે. ચોખાની વિધિ ડોલીમાં બેસતા પહેલા પૂર્ણ થાય છે. જ્યારે કન્યા તેના ઘરેથી રવાના થાય છે, ત્યારે તેની બહેન, મિત્ર અથવા ઘરની કોઈ સ્ત્રી તેના હાથમાં ભાતની થાળી લઈને તેની બાજુમાં ઉભી રહે છે.

આ પછી, કન્યા આ થાળીમાંથી હાથ ભરીને ચોખા ઊંચકે છે અને તેને પાછળની તરફ ફેંકી દે છે. જ્યારે કન્યા ચોખા પાછળ તરફ ફેંકી દે છે, ત્યારે પાછળ ઉભેલા આખું કુટુંબ આ ભાત તેમના પલ્લુ અથવા હાથમાં એકઠા કરે છે. કન્યાએ તેના બંને હાથથી પાંચ વખત ચોખા પાછળ ફેંકી દીધા છે. ઘણી વાર ચોખાને બદલે ઘઉં, કેટલાક અનાજ અથવા તો ક્યારેક થાળીમાં ફૂલો પણ આવે છે. કન્યાએ પાછળ જોયા વિના પાંચ વખત જોશપૂર્વક ચોખા ફેંકી દેવા પડે છે, જેથી ચોખા પાછળ ઉભેલા આખા પરિવાર ઉપર પડે. ધાર્મિક વિધિ મુજબ, આ ચોકજ કોની પાસે જાય છે, વ્યક્તિએ તેને ખૂબ કાળજીપૂર્વક રાખવું પડશે.

કેમ કરવામાં આવે છે આ વિધિ.

લોકોને આ વિધિ કરવા પાછળ પોતાની અલગ માન્યતા હોય છે. પહેલું કારણ એ છે કે હિન્દુ ધર્મમાં દીકરીઓને માતા લક્ષ્મીનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. માન્યતાઓ અનુસાર જે ઘરમાં પુત્રીઓ હોય છે ત્યાં માતા લક્ષ્મી રહે છે અને તે ઘરમાં સુખ શાંતિ રહે છે. વિદાય સમયે કન્યા લક્ષ્મી સિક્કા અથવા ચોખા પાછળની તરફ ફેંકી દે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જ્યારે કન્યા પાછળના ચોખા ફેંકી દે છે, ત્યારે તે તેની સાથે સંપત્તિથી ભરેલી હોવાની ઈચ્છા કરીને જાય છે.

હિન્દુ ધર્મમાં એવી માન્યતા પણ છે કે યુવતી દ્વારા ચોખા ફેંકવું એ સૂચવે છે કે ભલે તે તેના મામાને છોડી દેશે, પણ તે આ ચોખાની જેમ તે તેના ઘરના માટે પ્રાર્થના કરતી રહેશે. આ ચોખા હંમેશાં કન્યાના આશીર્વાદ રહેશે. કેટલાક અન્ય લોકો માને છે કે આ ધાર્મિક વિધિ તમારા માતાપિતા અને પરિવારને ‘આભાર’ કહેવાની રીત છે. બાળપણથી મોટા થવા સુધીના તેના માટે તેમણે જે કર્યું તેના માટે આભાર વ્યક્ત કરતાં, કન્યા તેના પરિવારને આ વિધિ તરીકે આશીર્વાદ આપીને જાય છે.ખરાબ નજરને દૂર રાખવાના હેતુસર પણ આ વિધિ કરવામાં આવે છે.દુલ્હનના ઘરેથી નીકળ્યા પછી તેના પરિવારજનોને કોની ખબર નજર ન લાગે તે માટે ચોખા ફેંકી દેવાની વિધિ પણ પૂર્ણ કરે છે.આ દ્વારા તે તેના પરિવાર માટે એક રક્ષાકવચ બનાવે છે, જેથી તેની ગેરહાજરી પછી, આખો પરિવાર દુષ્ટ નજરથી સુરક્ષિત રહે.

આ વિધિમાં ચોખા જ કેમ વપરાય છે.

ચોખાને સંપત્તિનું પ્રતીક પણ માનવામાં આવે છે. તેથી, તેને ધનરૂપી ચોખા કહેવામાં આવે છે. તે જ સમયે, ચોખા એ ઉત્તર ભારતમાં સૌથી વધુ સ્વીકૃત અનાજ છે અને તેને પવિત્ર સામગ્રી તરીકે ધાર્મિક ઉપાસનાના કાર્યોમાં સમાવવામાં આવેલ છે. માન્યતાઓ અનુસાર, ચોખા સુખ અને સમૃદ્ધિનું પ્રતીક છે. વિદાય કરતી વખતે કન્યા તેના પરિવાર માટે સુખી અને સમૃદ્ધ જીવનની ઇચ્છા કરે છે, તેથી આ સમારોહ માટે ચોખાનો ઉપયોગ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

જોકે ભારતમાં દરેક ધર્મમાં લગ્નો વિશે વિવિધ માન્યતાઓ છે, પરંતુ દરેક ધાર્મિક વિધિ પોતાનામાં મહત્વપૂર્ણ છે. આ ધાર્મિક વિધિઓ અથવા રિવાજો વિના, દરેક લગ્ન અધૂરા છે કારણ કે પ્રત્યેક ધાર્મિક વિધિ કંઇક કહે છે અથવા આ ધાર્મિક વિધિઓ વિશે શીખવું એ તેની પોતાની મસ્તી છે.