લગ્ન પહેલા હળદર કેમ લગાવવામાં આવે છે,જાણો એનું ધાર્મિક અને વૈજ્ઞાનિક કારણ….

0
246

નમસ્તે મિત્રો અમારા આ લેખમાં આપ સૌનું હાર્દિક સ્વાગત છે અને મિત્રો આજે અમેં તમને અગત્ય ની માહિતી જણાવા જઈ રહ્યા છે જે તમારા જીવન માં ઉપયોગી બનશે તો ચાલો જાણીએ.હિંદુ લગ્નોમાં ધાર્મિક વિધિઓનું ખૂબ મહત્વ છે.ધાર્મિક વિધિ, ધાર્મિક વિધિઓ અને ધાર્મિક વિધિઓ ખૂબ ઉત્સાહથી ઉજવવામાં આવે છે.કેટલાક લોકો આ ધાર્મિક વિધિઓને ‘દંતકથા’ માને છે, પરંતુ આ વિધિઓની પાછળ કેટલાક વૈજ્ઞાનિક તથ્યો છે.લગ્ન પહેલાં વર-કન્યાને હળદર લગાવવા જેવી.

આ પરંપરા જૂના સમયથી ચાલી આવી છે અને તેનું એક મોટું મહત્વ છે.પીળી હળદર શુદ્ધ છે,હિન્દુઓમાં હળદરનો ઉપયોગ તમામ પ્રકારની પૂજા અને કાર્યમાં થાય છે.શાસ્ત્રો અનુસાર હળદરને પવિત્ર અને શુભ માનવામાં આવે છે.તેથી, લગ્ન પહેલાં વરરાજાને હળદર લગાવવામાં આવે છે.હળદર ચેપથી બચાવે છે, ઘણા લોકો વિચારે છે કે હળદરની પેસ્ટ લગાવવાથી ત્વચા સુધરે છે, તેથી આ ધાર્મિક વિધિ કરવામાં આવે છે.પરંતુ આનું બીજું એક કારણ પણ છે, લગ્નમાં ઘણા પ્રકારનાં મહેમાનો આવે છે અને તેમાંના ઘણાને ચેપ પણ હોઇ શકે છે.

પુરૂષ- કન્યાને તેના ચેપથી બચાવવા માટે હળદરની પેસ્ટ લગાવો.હળદર એક સારી એન્ટિ બાયોટિક માનવામાં આવે છે.લગ્નની સીઝનમાં ઋતુઓ પણ બદલાય છે.આવી સ્થિતિમાં લગ્નજીવનની થાકને લીધે વરરાજાને ઈન્ફેક્શન થવાની શક્યતા વધી જાય છે.હળદરની પેસ્ટ તેમને આવા કોઈપણ રોગથી બચાવવા અને તેમની પ્રતિરક્ષા વધારવાનું કામ કરે છે.હળદર એક કુદરતી તાણ છે,હળદરમાં તાણ ઘટાડવાની ગુણધર્મો છે.લગ્નનું વાતાવરણ ખૂબ જ ભાગદોડભર્યું હોય છે, તે દિવસોમાં કન્યા અને વરરાજા એકદમ તાણમાં હોય છે.

આ સ્થિતિમાં, હળદર લગાવવાથી તાણ ઓછું થાય છે અને તેની સુગંધિત સુગંધ તાજગીની અનુભૂતિ આપે છે.ખરેખર, તે કુદરતી તાણ બસ્ટર છે. ત્વચા સમસ્યાઓ દૂર કરે છે,હળદરમાં કેટલાક એન્ટી ઓક્સિડેન્ટ્સ હોય છે જે ત્વચાને ન્યાયી અને ચમકદાર બનાવે છે.ચંદન, ચણાનો લોટ અને કેટલાક સુગંધિત તેલને હળદર સાથે મિક્સ કરીને બનાવવામાં આવેલી આ પેસ્ટ વર-કન્યાને લગાવવામાં આવે છે.આ ત્વચાને ખૂબ જ આકર્ષક બનાવે છે અને તેનાથી ત્વચાની અન્ય સમસ્યાઓ પણ દૂર થાય છે.

તેથી, આ સાબિત કરે છે કે હળદરની વિધિ ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે.આ કોઈ અંધશ્રદ્ધા નથી પરંતુ તેનો વૈજ્ઞાનિક રીતે ઘણા ઉપયોગો છે.ત્યારબાદ ચાલો જાણીએ આ બાબત ની અન્ય માહિતી.આપણા દેશમાં લગ્ન દરમિયાન ઘણી બધી વિધિઓ કરવામાં આવે છે. અમુક લોકો આને અંધવિશ્વાસ મને છે તો કેટલાક લોકો આ વિધિને મૂર્ખ માને છે. પરંતુ, આ વિધિની પાછળ ધાર્મિકતા ની સાથે-સાથે વૈજ્ઞાનિક મહત્વ પણ છે. અમે આજે તમને જણાવવાના છીએ કે, લગ્નની વિધિઓ પાછળ રહેલ મહત્વ વિષે.પીઠી,પીઠી વગર લગ્ન અધૂરા માનવામાં આવે છે.

ધાર્મિક રિવાજો મુજબ લગ્નમાં પીઠી ચોળવી એ શુભ માનવામાં આવે છે. પરંતુ પીઠી ચોળવાની વિધિ પાછળ પણ એક વૈજ્ઞાનિક રહસ્ય રહેલ છે. હળદર એક કુદરતી એન્ટી બાયોટીક હોય છે, જે ત્વચાના બેક્ટેરિયાનો નાશ કરે છે.મહેંદી લગાવવી,લગ્નમાં મહેંદી નું પણ ખાસ મહત્વ રહેલ છે. મહેંદી થી શીતળતા મળે છે. આ તમને માથાનો દુખાવો અને તાવથી રાહત આપે છે.બંગડી પહેરવી,લગ્નમાં દુલ્હનના હાથમાં બંગડી પહેરાવવા માં આવે છે. આપણા હાથના કાંડામાં ઘણા બધા એક્યુપ્રેશર પોઈન્ટ્સ હોય છે.

બંગડી પહેરવાથી આ પોઈન્ટ્સ પર દબાવ આવે છે. જે તમને તંદુરસ્ત રાખવામાં ઉપયોગી બને છે.ફેરા ફરવા,હિન્દૂ રીતી રિવાજમાં જયારે લગ્ન થાય છે ત્યારે અગ્નિના ફેરા અવશ્ય લેવામાં આવે છે. અગ્નિ આસપાસના વાતાવરણને સ્વચ્છ રાખે છે. તે નકારાત્મક ઊર્જાને દૂર કરે છે અને હકારાત્મકતા ફેલાવે છે. આ એક શક્તિશાળી શુદ્ધિકારક બની જાય છે. તે શુદ્ધ પર્યાવરણમાં જે લોકો ઉપસ્થિત હોય છે તેમના આરોગ્ય પર ખૂબ જ સારી અસર પડે છે.ત્યારબાદ ચાલો જાણીએ આ બાબત ની અન્ય માહિતી.

ભારતીય સનતાન હિંદુ ધર્મમાં લગ્નની જે પરંપરા અને રીત દર્શાવવામાં આવેલી છે તે ખરેખર અદભૂત છે. ત્રેતા યુગમાં ભગવાન રામ અને દ્વાપર યુગમાં ભગવાન શ્રી કૃષ્ણના લગ્ન જે પરંપરા અને મંત્રોચ્ચાર દ્વારા થયા હતા તે જ પરંપરાથી આજના સમયમાં યુગલો પણ લગ્નના બંધનમાં બંધાય છે. માણસના જન્મથી લઈને તેના મૃત્યુ સુધી તેને સોળ સંસ્કારો આપવામાં આવે છે. અને આ સોળ સંસ્કારો પૈકીના એક સંસ્કાર એટલે વિવાહ સંસ્કાર.લગ્ન એટલે માત્ર બંધન જ નહી પરંતુ જન્મ જન્માંતર સુધી એકમેકનો સાથ આપવાનું વચન.

લગ્ન એટલે માત્ર બે વ્યક્તિઓનું જ નહી પરંતુ બે આત્માઓનું મીલન. સમયની સાથે માણસો વિચારો પણ બદલાયા છે એટલે કેટલાક લોકો એવું માને છે કે લગ્ન કરવાથી માણસ બંધાઈ જાય છે. પરંતુ હકીકત એ છે કે લગ્ન કરવાથી માણસ બંધાતો નથી, પરંતુ સંધાય છે. લગ્ન બાદ જે જીવનસાથી તેના જીવનમાં તેનો સાથ આપવા આવે છે તે જીવનસાથી માત્ર તેની પત્ની નથી હોતી, પરંતુ તેના ઘરની ગૃહ લક્ષ્મી હોય છે.આપણા ત્યાં લગ્ન બાદ દિકરાની પત્ની બનીને જે લક્ષ્મી ગૃહમાં પ્રવેશ કરે છે તેને પુત્રવધુ કહેવામાં આવે છે. પુત્ર વધુ એટલે જેનું મહત્વ પોતાના પુત્ર કરતા પણ વધુ છે તે પુત્ર વધુ.

લગ્ન પ્રસંગે થતી વિવિધ વિધિઓ આપણે નિહાળીયે છીએ પણ તે બધાનો શું અર્થ હોય છે તે જાણવું ૫ણ જરૂરી છે. વરરાજા જ્યારે પરણવા આવે ત્યારે તેમને પોંખવામાં આવે છે. આ વખતે લાકડાના બનાવેલો નાનો રવઈયો, મુશળ ધુંસરી, તરાક વરરાજાના માથેથી ઉતારે છે અને પગથી કોડિયું ભંગાવી પ્રવેશ કરાવે છે આનો શું હેતુ છે? શું રહસ્ય છે? તેમજ બીજી વિધિઓનો શું અર્થ હોય છે?  આ તમામ બાબતો પર એક નજર કરીએ.લગ્ન લગ્ન એટલે બે વ્યક્તિઓનું મિલન.

મૂલતઃ લગ્નનો હેતુ બે અલગ અલગ વ્યક્તિઓને એકબીજાના પર્યાય બનાવવાનો છે. લગ્ન એટલે બે વ્યક્તિઓ દ્વારા એકમેકને જન્મ જન્માંતર સુધી સાથ આપવાનું એક દીર્ઘ વચન.વરઘોડોઃ વરઘોડો એટલે ઈન્દ્રિયોના ઘોડાને અંકુશમાં રાખવા માટેની ચેતવણીનું પ્રથમ પગથીયું.પોંખણુઃ વરરાજા જ્યારે જાન લઈને કન્યાના આંગણે પરણવા માટે આવે ત્યારે કન્યાની માતા દ્વારા વરરાજાને પોંખવામાં આવે છે. કન્યાની માતા જે વસ્તુથી વરરાજાને પોંખે છે તેને પોંખણું કહેવામાં આવે છે.

પોંખણામાં ચાર લાકડાની દંડીકાઓ હોય છે જેને રવઈયો, મુશળ, ઘુંસરી અને તરાક કહેવામાં આવે છે. આવો તેના મહત્વ પર પણ એક નજર કરીએ.રવૈયોઃ માખણ કાઢવા માટે જેમ દહીંને રવૈયાથી વલોવામાં આવે છે તેમ જીવનને પણ પ્રેમમય બનાવવા માટે મનના તરંગોનું મંથન કરીને પ્રેમનું દોહન કરવાનો સંદેશ રવૈયા દ્વારા આપવામાં આવે છે.મુશળઃ મુશળ અતિ વાસનાઓને મુશળ અર્થાત સાંબેલાથી ખાંડીને પ્રેમ પ્રગટાવવાનું કહે છે.ઘુંસરીઃ સંસાર રૂપી રથના પતિ અને પત્ની બે ચાલકો છે.

આ બંને ચાલકો શીલ અને સંયમના ચીલામાં સમાંતર રૂપે ચાલીને જીવન રથને સહકાર અને પ્રેમથી ખેંચે તો તેમનું લગ્ન જીવન સુખમય વીતે છે તે પ્રકારનો સંદેશ ઘુંસરી દ્વારા આપવામાં આવે છે.તરાકઃ લગ્ન જીવન રેંટિયા જેવું છે. પતિ અને પત્ની રૂપી બે ચક્રને પ્રેમની દોરી વડે આ તરાકને બંધાયેલા અને ફરતા રાખે તો જ સ્નેહરૂપી સુતર નીકળે તેમ કહેવાનો ભાવ તરાક દ્વારા આપવામાં આવ્યો છે. આ પ્રકારે જમાઈરાજાને પોંખવા આવનાર સાસુ વરને માયરામાં આવતા પહેલા સાવધાન કરે છે અને વર તેનો જવાબ સંપુટ તોડીને આપે છે.

સંપુટઃ કન્યાના માતા દ્વારા વરને પોંખી લીધા પછી બે કોડિયાના સંપુટને પગ તળે ભાંગીને વર માયરામાં પ્રવેશ કરે છે. આના દ્વારા વર કહેવા માંગે છે કે તમારી ચેતવણીને હું સમજ્યો છું પણ મારા એકલાની આશા, ઈચ્છા અને અરમાનો પર હવે હું નહી ચાલું અહીંયા તેનો ભાંગીને ભુક્કો કરૂં છું, હવેથી અમારા બંન્નેની આશા, ઈચ્છા અને અરમાનો એક હશે તેજ પ્રમાણે અમે બંન્ને પતી પત્ની અમારી જીવન યાત્રા કરીશું.વરમાળા: ફૂલના હારથી વરકન્યા અરસ પરસનું સ્વાગત કરે છે પણ ગોરબાપા સુતરની એક આંટી બંનેના ગળામાં પહેરાવે છે. આમ એક જ હારથી બંનેના હૈયા એક કરવાનો પ્રયાસ છે.

હસ્તમેળાપઃ હસ્તમેળાપ લગ્ન વિધિનું મુખ્ય અંગ છે. પોતાની પુત્રીનો હાથ મા-બાપ વરરાજાને સોંપે છે અને વરરાજા તેનો સ્વીકાર કરે છે. આ વિધિને પાણિગ્રણ વિધિ પણ કહેવામાં આવે છે અને હસ્તમેળાપ માત્ર હસ્તમેળાપ ન રહીને હૈયામેળાપ બની જાય છે. આ વિધિથી વરઘોડિયાના દેહમાં ઝણઝણાટી જાગે છે અને બંન્નેના હૈયામાં એકબીજા પ્રત્યે આત્મીયતા પ્રગટે છે. તો આ સાથે જ જાનૈયા અને માંડવિયાના મન પણ આનંદ અને ઉલ્લાસથી નાચી ઉઠે છે.