જો નવજાત શિશુ સ્તનપાન કર્યા બાદ થોડાંકજ સમયમાં કરી નાખે છે ઉલ્ટી તો ફટાફટ વાંચી લેજો આ વાત.

0
94

મિત્રો આજના અમારા આ લેખમાં હું તમારું હાર્દિક સ્વાગત કરું છું મિત્રો તમને જણાવી દઈએ કે આજે હું તમારા માટે આ લેખમાં તમને એક એવી માહિતી આપવા જઈ રહ્યો છું જેના વિશે તમને ભાગ્યે જ ખબર હશે. તમને જણાવી દઈએ કે ઘણી વખત જોવા મળે છે કે, નવજાત બાળક દૂધ પીધા બાદ ઉલ્ટી કરી દે છે. આ વાતને ઘણા બધા લોકો હળવાશમાં લેતા હોય છે. જ્યારે કે, કેટલાક માતા-પિતાને લાગે છે કે, એવુ હોવું સામાન્ય વાત નથી. ઘણી વખત બાળકના પેટમાં દર્દ અથવા ગેસના કારણે રડે છે, પરંતુ ક્યારેક-ક્યારેક બાળકને ઉલ્ટી પણ થઈ જાય છે.

જો બાળકને વારંવાર ઉલ્ટી થઈ રહી છે તો, તેનું કારણ જાણીને સારવાર કરવી જરૂરી.માતા તરીકે, તમારા બાળકને ખૂબ શ્રેષ્ઠ મળે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમારા માટે અતિ મહત્વની બાબત છે તમારા બાળકને જે કોઈ શારિરીક અગવડતામાંથી પસાર થાય છે.તે કોઈપણ પ્રકારની પીડા છે અને તમે તેને અથવા તેણીને તેનાથી દૂર રાખવા માટે તમારા પ્રત્યેક શક્ય પગલાં લે છે. માતૃ વૃત્તિ બધા તે વિશે છે. હવે, એક ખૂબ જ સામાન્ય સ્થિતિ જે બાળકોને પસાર થવી જોઈએ તે ઉલટી છે.

ઘણીવાર, આપણે જોયું કે નવજાત શિશુઓ ઉલટી કરે છે.શા માટે એક બેબી ઉલટી કરે છે?ઘણી બધી વસ્તુઓની જેમ, ઉલટી શરીરની કુદરતી પ્રતિક્રિયાઓમાંથી એક છે. બાળકના કિસ્સામાં આ વાત સાચી છે જ્યારે બાળકનું પેટ ભરેલું હોય ત્યારે, ખોરાક સાથેના પાચક એસિડ તેના ખોરાકના પાઈપને પાછું ખેંચી શકે છે અને તેને ઉલટાવી શકે છે.બાળકને હાઈકસ્પસ પણ હોઈ શકે છે, જે તેને ઉલટી કરવા માટે દોરી શકે છે. બાળકને ફેંકી દેવા માટે અન્ય કારણો પણ હોઈ શકે છે.

જ્યારે તેમાંના કેટલાક સ્વાસ્થ્યની ચિંતાના કારણ હોઇ શકે છે, તેમાંના મોટા ભાગના સંપૂર્ણપણે હાનિકારક છે.ઘણી વખત જોવા મળે છે કે, નવજાત બાળક દૂધ પીધા બાદ ઉલ્ટી કરી દે છે. આ વાતને ઘણા બધા લોકો હળવાશમાં લેતા હોય છે. જ્યારે કે, કેટલાક માતા-પિતાને લાગે છે કે, એવુ હોવું સામાન્ય વાત નથી. ઘણી વખત બાળકના પેટમાં દર્દ અથવા ગેસના કારણે રડે છે. પરંતુ ક્યારેક-ક્યારેક બાળકને ઉલ્ટી પણ થઈ જાય છે. તેથી જો બાળકને વારંવાર ઉલ્ટી થઈ રહી છે તો, તેનું કારણ જાણીને સારવાર કરવી જરૂરી છે.અગાઉ જણાવ્યું હતું કે, બાળકો માટે, ઉલટી એ એક કુદરતી રીફ્લક્સ ક્રિયા છે અને લગભગ તમામ બાળકો પાસે આ છે.

આ કેટલીક એલર્જીના પરિણામે હોઈ શકે છે અથવા અન્ય કારણોસર હોવાની શક્યતા છે. જ્યારે કેટલાક કારણો ચિંતાજનક કારણ હોઇ શકે છે, તેમાંના મોટા ભાગના સંપૂર્ણ તંદુરસ્ત બાળકના ચિહ્નો છે. ઉલ્ટી થવાના કારણે,ઘણી વખત બાળકો દૂધ પીધા બાદ થોડુ-થોડુ દૂધ બહાર કાઢતા રહે છે. આ પ્રક્રિયાને એક સામાન્ય વાત સમજવી જોઈએ અને ગભરાવવું જોઈએ નહી. ક્યારેક-ક્યારેક બાળકોને પેટથી ફૂડ પાઈપના જતા રસ્તામાં ઘણો બધો ખાદ્ય પદાર્થ એકઠો થઈ જાય છે અથવા ફરી જરૂરિયાતથી વધારે દૂધ પી લેવાને કારણે બાળકોને ઉલ્ટી થઈ જાય છે, પરંતુ આ પરિસ્થિતિમાં થનારી ઉલ્ટીથી ગભરાવવાની જરૂરિયાત નથી.

બાળકોમાં ઉલ્ટી રોકવા માટે શું કરવુ,દૂધ પીવડાવ્યા બાદ બાળકોને હલાવશો નહી.દરરોજ બાળકોને એક જ સમય પર દૂધ પીવડાવો.દરરોજ અલગ સમય પર દૂધ પીવડાવવા પર સમસ્યા થઈ શકે છે.ડૉક્ટરની સલાહ પર જ ઉલ્ટી રોકવાની દવા આપો.જ્યારે પણ બાળકને દૂધ પીવડાવો તો પોતાની સાથે સ્વચ્છ કપડુ જરૂર રાખો. જેથી બાળકને ઉલ્ટી થાય તો તરત જ તેનું મોઢુ સાફ કરી શકાય છે.ત્યારબાદ મિત્રો જાણીએ સ્તનપાન ના ફાયદા,કોલેસ્ટ્રમ ઉપરાંત માતાનું સામાન્ય દૂધ માતા-શિશુ માટે કોઈ વરદાનથી ઓછું નથી કેમકે તેમાં સફેદ રક્તકોષો, મિનરલ્સ, વિટામિન અને એમિનો એસિડ જેવા પોષક તત્વો તેમજ પર્યાપ્ત પાણી હોય છે.

જે બાળકની રોગ પ્રતિકાર શક્તિ વધારે છે.સ્તનપાન માતા અને બાળક વચ્ચે મધુર સંબંધની શરૂઆત છે. આમ તો જન્મ અગાઉ જ માતા અને બાળક વચ્ચે એક ગહન અને મધુર સંબંધ બની જાય છે પણ સ્તનપાન પછી આ સંબંધ વધુ ગાઢ બને છે. સ્તનપાન શિશુ અને માતા બંને માટે જીવનદાયી છે. તેનાથી બાળકનો શારીરિક, માનસિક અને ભાવનાત્મક વિકાસ થાય છે. આ સાથે જ તેનાથી માતાને પણ અનેક લાભ થાય છે અને તેથી માતા પોતાના બાળકને આદિ કાળથી દૂધ પીવડાવતી આવી છે.

વિશ્વમાં 1થી 7, ઓગસ્ટ સુધી ‘વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહ મનાવવામાં આવે છે. ભારતમાં પણ તેના માટે વિવિધ સ્તરે સંબંધિત વિભાગો દ્વારા પ્રચાર-પ્રસાર અને જાગૃતિ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવે છે. આ વર્ષનું થીમ – બ્રેસ્ટ ફીડિંગ: ફાઉન્ડેશન આૅફ લાઈફ સ્તનપાન જીવનનો પાયો છે પરંતુ એ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે જો આપણે માતૃત્વ મૃત્યુદર અને શિશુ મૃત્યુ દર ઓછો કરવો હોય તો એવા કાર્યક્રમો વર્ષભર ચલાવવા પડશે.

જન્મ પછી છ થી આઠ મહિના સુધી બાળક માટે માતાનું દૂધ જ સર્વોત્તમ છે. આ માતા અને બાળક બંને માટે લાભદાયી હોય છે. પ્રસૂતિ પછી, માતાના સ્તનોમાંથી નીકળનારૂં પ્રથમ પીળું ઘાટું દૂધ શિશુ માટે સૌથી વધુ લાભદાયી હોય છે. માતાના પ્રથમ દૂધને શિશુ માટે પ્રથમ રસીકરણ પણ કહે છે. આ દૂધમાં શિશુની રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા વધારવાની અદભૂત તાકાત હોય છે, જેનાથી શિશુ બીમારીઓ તેમજ ચેપ સામે આસાનીથી લડી શકે છે.

પરંતુ આપણા દેશમાં આજે પણ સ્તનપાનને લઈને મહિલાઓમાં અનેક ખોટી ધારણાઓ વ્યાપેલી છે જેના કારણે માતા અને બાળક બંનેને સ્તનપાનના ફાયદાથી વંચિત થવું પડે છે. આંકડાઓ મા જોઈએ, સેંકડો   બાળકોને અકારણ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ માત્ર એટલા માટે થાય છે કેમકે તેમને માતાનું દૂધ મળતું નથી. જો તમામ નવજાત શિશુ પ્રથમ 6 મહિના ફક્ત માતાનું દૂધ પીએ તો દર વર્ષે સેંકડો બાળકોનું જીવન બચાવી શકાય છે અને લાખો અન્ય બાળકોનાં સ્વાસ્થ્ય અને વિકાસને ઘણા ખરા અંશે સુધારી શકાય છે.

સ્તનપાનનું મહત્ત્વ, તે હંમેશા સ્વચ્છ હોય છે. શિશુને બીમારીઓથી બચાવે છે.શિશુની બૌદ્ધિક ક્ષમતા વધારે છે.શિશુ માટે 24 કલાક ઉપલબ્ધ છે તેમજ કોઈપણ પ્રકારની તૈયારીની જરૂર નથી.માતા અને શિશુ વચ્ચે વિશિષ્ટ સંબંધ બનાવે છે.માતાનું દૂધ યુગલોને બાળકો વચ્ચે અંતર રાખવામાં મદદ કરે છે.સ્તનપાન માટે અધિક કેલોરી નો ઉપયોગ થાય છે અને તે પ્રાક્રુતિક પદ્ધતિસર સ્થૂળતા કે વધુ વજન થી બચ​વામા મદદ કરે છે.શિશુને સ્તનપાનના લાભ,માતાનું દૂધ સમસ્ત પ્રકારના કુપોષણને અટકાવે છે.

બાળક માટે આ એન્ટિબોડીઝનું કામ કરે છે. જન્મ પછી છ મહિના સુધી બાળકને પાણી કે અન્ય પદાર્થ ન આપવો જોઈએ. માત્ર માતાનું દૂધ જ પર્યાપ્ત હોય છે. આ બાળકોમાં ડાયેરિયા ,ન્યુમોનિયા જેવી તમામ બીમારીઓ થવાના જોખમને 10-15 ગુણા ઓછુ કરી દે છે.માતાનું દૂધ પીવાથી બાળકોમાં ચરબી જમા થતી નથી. સ્તનપાનથી જીવનના પછીના તબક્કાઓમાં લોહીનું કેન્સર, ડાયાબિટીસ, એલર્જી, અસ્થમા તથા હાઈ બીપીનું જોખમ ઓછું થઈ જાય છે. એક મહિનાથી એક વર્ષની વયમાં શિશુમાં અચાનક શિશુ મૃત્યુ સહલશણ​)નું જોખમ રહે છે. માતાનું દૂધ શિશુને એસ એસ આઈ ડી થી બચાવે છે.

ઉલ્ટી થવાના કારણે,ઘણી વખત બાળકો દૂધ પીધા બાદ થોડુ-થોડુ દૂધ બહાર કાઢતા રહે છે. આ પ્રક્રિયાને એક સામાન્ય વાત સમજવી જોઈએ અને ગભરાવવું જોઈએ નહી. ક્યારેક-ક્યારેક બાળકોને પેટથી ફૂડ પાઈપના જતા રસ્તામાં ઘણો બધો ખાદ્ય પદાર્થ એકઠો થઈ જાય છે અથવા ફરી જરૂરિયાતથી વધારે દૂધ પી લેવાને કારણે બાળકોને ઉલ્ટી થઈ જાય છે, પરંતુ આ પરિસ્થિતિમાં થનારી ઉલ્ટીથી ગભરાવવાની જરૂરિયાત નથી.

બાળકોમાં ઉલ્ટી રોકવા માટે શું કરવુ, દૂધ પીવડાવ્યા બાદ બાળકોને હલાવશો નહી.દરરોજ બાળકોને એક જ સમય પર દૂધ પીવડાવો.દરરોજ અલગ સમય પર દૂધ પીવડાવવા પર સમસ્યા થઈ શકે છે.ડૉક્ટરની સલાહ પર જ ઉલ્ટી રોકવાની દવા આપો.જ્યારે પણ બાળકને દૂધ પીવડાવો તો પોતાની સાથે સ્વચ્છ કપડુ જરૂર રાખો. જેથી બાળકને ઉલ્ટી થાય તો તરત જ તેનું મોઢુ સાફ કરી શકાય છે.