જાણો “બાપુ”ના નામ થી ફેમસ શંકરસિંહ વાઘેલા ગુજરાતના રાજકારણમાં કેવી રીતે જોડાયા…

0
208

દોસ્તો આજે આપણે એવા વ્યક્તિ વિશે ચર્ચા કરવા જઇ રહ્યા છે જેમને પોતાના જીવન માં અનેક પ્રકાર ના કષ્ટસહન કરી ને આજે આ મુકામ મેળવ્યું છે તો ચાલો તેમના વિશે વધુ માહિતી મેળવીએ દોસ્તો શંકરસિંહ વાઘેલા નો જન્મ 21 જુલાઈ 1940 માં થયો હતો રાજકારણી, ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને 13 મી વિધાનસભાના વિરોધપક્ષના નેતા કોંગ્રેસ છે. શંકરસિંહ વાઘેલાની અનોખી કાર્યપદ્ધતિને કારણે તેઓ ખુબ પ્રખ્યાત થયા હતા અને લોકોમાં લોકનેતા બાપુ તરીકે લોકચાહના મેળવી હતી. તેમની સરકારને ગુજરાતની પ્રજાએ બાપુની ટનાટન સરકારનું હુલામણુ નામ આપ્યું હતું.તેઓ કપડવંજની બેઠકનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા હતા.

શંકરસિંહ વાઘેલાનો જન્મ ગાંધીનગરના વસાણ ગામમાં એક રાજપૂત પરિવારમાં થયો હતો તેમની માતાનું નામ નાથુબા અને પિતાનું નામ લક્ષ્મણસિંહ વાઘેલા હતું. તેમના માતા-પિતાને કુલ છ સંતાન હતા. શંકરસિંહનું પ્રાથમિક શિક્ષણ પોતાના ગામની સરકારી સ્કૂલમાં થયું પછી તેઓ ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે બહાર ગયા.તેમણે ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી આર્ટ્સ માં અનુસ્નાતક ની પદવી પ્રાપ્ત કરી છે.

શંકરસિંહ વાઘેલા રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ આર એસ એસ ના સક્રિય સભ્ય હતા પછી તેઓ જનસંઘ માં જોડાયા જે બાદમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી પરિવર્તિત થઇ. તેમણે ગુજરાતમાં આરએસએસ અને ભાજપ સંગઠનનું કામ કર્યું. સંઘ અને ભાજપના વિકાસ વિસ્તારમાં તેમનું નોંધપાત્ર યોગદાન રહેલું છે.
તેમણે 1977 માં 6 ઠ્ઠી, 9 મી, 10 મી, 13 મી અને 14 મી લોકસભામાં ચુંટાયેલા સંસદના સભ્ય તરીકે પણ સેવા આપી છે. તેઓ 1984 થી 1889 સુધી રાજ્યસભાના સભ્ય પણ હતા. 1977 થી 1980 દરમિયાન તેમણે ગુજરાતમાં જનતા પાર્ટીના ઉપાધ્યક્ષ અને 1980 થી 1981 સુધી તેમણે મહામંત્રી અને ગુજરાતના ભારતીય જનતા પાર્ટી ભાજપ ના પ્રમુખ તરીકે સેવા આપેલી.

1995 માં ભાજપ 121 બેઠક જીતીને સત્તામાં આવી. ત્યારે તેઓ સીએમની દાવેદારીમાં સૌથી આગળ હોવાનું કહેવાતું હતું, પણ રાષ્ટ્રીય નેતૃત્વએ કેશુભાઈ પટેલની સીએમ તરીકેની પસંદગી કરી હતી. આ કારણે તેમનાં સમર્થકો ખુબજ નારાજ થયા અને વાઘેલા 20 મી ઓગસ્ટ 1996 ના રોજ, સમર્થકો સાથે, ભાજપથી અલગ થયા. ત્યાર બાદ રાષ્ટ્રીય જનતા પાર્ટીની રચના કરી પોતાની સરકાર બનાવી અને ગુજરાતના 12 મા મુખ્ય પ્રધાન તરીકે સેવા આપી.મે, 2004 માં તેઓને કેન્દ્રિય કપડા મંત્રીનો પદભાર સોંપાયો હતો. તેઓએ ગુજરાત પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિ ના પ્રમુખ તરીકેની જવાબદારી પણ સંભાળી હતી

શંકરસિંહ વાઘેલાની ભારત પ્રવાસન વિકાસ નિગમ ના ચેરમેન તરીકે પણ નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.ગુજરાતની 13 મી વિધાનસભામાં તેઓની વિરોધ પક્ષના નેતા તરીકે નિયુક્તિ થયેલી હતી.શંકરસિંહ વાઘેલા.એક એવું નામ કે જે એક સમય માટે ગુજરાતના રાજકારણનો આવશ્યક ભાગ તરીકે રહ્યા છે.ગુજરાત ભાજપના પૂર્વ દિગ્ગજ નેતા અને હવે કોંગ્રેસના નેતા શંકરસિંહ વાઘેલાએ શુક્રવારે તેમના 77 મા જન્મદિવસ પર એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરીને કહ્યું કે પાર્ટીએ 24 કલાક પહેલા મને બરતરફ કર્યો હતો.

ગુજરાત વિધાન સભા ની ચૂંટણી પહેલા, કોંગ્રેસ માટે આ પગલું કેટલું મોંઘું હશે તે આપણે ચોક્કસપણે મૂલ્યાંકન કરીશું, પરંતુ પહેલા અમને જણાવી દઈએ કે ગુજરાતમાં બાપુ તરીકે ઓળખાતા શંકરસિંહ વાઘેલાની 40 વર્ષની રસિક રાજકીય યાત્રા વિશે જાણીએ.શંકરસિંહ વાઘેલા 40 વર્ષથી વધુ સમયથી રાજકારણમાં સક્રિય છે. એક સમયે તેઓ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના રાજકીય ગુરુ માનવામાં આવતા હતા.વાઘેલા એકમાત્ર એવા નેતા છે જે ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંનેના અધ્યક્ષ રહી ચૂક્યા છે. વાઘેલા ઓક્ટોબર 1996 થી ઓક્ટોબર 1997 સુધી ગુજરાત ના મુખ્ય પ્રધાન પણ હતા.

શંકરસિંહ વાઘેલાએ કુલ 6 વખત લોકસભાની ચૂંટણી લડી હતી. તે 3 વખત સાંસદ બન્યો છે. વાઘેલા, ગુજરાતના પીag નેતા, 1977 માં પ્રથમ વખત સાંસદ બન્યા હતા. 1975 માં કટોકટીની વાઘેલા જેલ પણ ગઈ છે.આરએસએસ અને જનસંઘની પૃષ્ઠભૂમિથી આવેલા વાઘેલા 1980-91 દરમિયાન ગુજરાત ભાજપના મહામંત્રી અને પ્રમુખ હતા.

1984-89 સુધી રાજ્યસભાના સભ્ય અને 1989-96 સુધી લોકસભાના સભ્ય. ગુજરાતમાં તેમનો પોતાનો આધાર છે.
1996 ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં તે ગોધરાથી હાર્યો હતો. અને આ વર્ષે ભાજપ છોડી દીધો છે.રાષ્ટ્રીય જનતા પાર્ટીની રચના 1996 માં થઈ હતી. કોંગ્રેસના ટેકાથી આ વર્ષે મુખ્ય પ્રધાન બન્યા.1997 માં મુખ્યમંત્રી પદેથી રાજીનામું આપ્યું અને 1998 માં રાષ્ટ્રીય જનતા પાર્ટી કોંગ્રેસમાં ભળી ગઈ.1999 અને 2004 માં કોંગ્રેસની ટિકિટ પર લોકસભાની ચૂંટણી લડ્યા અને જીત્યા. તેમને કેન્દ્ર સરકારમાં કાપડ પ્રધાન બનાવવામાં આવ્યા હતા.તેઓ 2009 અને 2014 ની લોકસભાની ચૂંટણી હારી ગયા. હાલમાં તેઓ ગુજરાત વિધાનસભામાં વિપક્ષી નેતા છે.

વાઘેલાની રાજકીય મહત્વાકાંક્ષા ફરી એકવાર તેને તે જ સ્થળે લાવવામાં આવી છે જ્યાં તેમણે 22 વર્ષ પહેલા બળવો કર્યો હતો. સપ્ટેમ્બર 1995 માં, 47 ધારાસભ્યો સાથે વાઘેલાએ ભાજપના નેતૃત્વમાંથી બળવો કર્યો. 1996 માં, જ્યારે તેમને લોકસભામાં હારનો સામનો કરવો પડ્યો, ત્યારે તેમણે નવી પાર્ટીની રચના કરી જેનું નામ રાષ્ટ્રીય જનતા પાર્ટી રાખવામાં આવ્યું. તે સમયે કોંગ્રેસના ટેકાથી તેઓ એક વર્ષ માટે મુખ્ય પ્રધાન પણ બન્યા.

જો કે, બાદમાં તે પાર્ટી કોંગ્રેસમાં ભળી ગઈ. આજે તેમની રાજકીય મહત્વાકાંક્ષા ફરી એકવાર તેમને ભાજપમાં લાવી છે. 77 વર્ષની વયે વાઘેલાની રાજકીય કારકિર્દી શું ફેરવશે તે જોવું હજી વધુ રસપ્રદ રહેશે.ગુજરાતમાં કદાચ જ કોઈ એવો નેતા હશે જેમનો બાયોડેટા શંકરસિંહ વાઘેલા જેવો કૉલેજના સમયમાં આરએસએસ સાથે જોડાયેલા વાઘેલાને ઇમર્જેન્સી ના સમયમાં ઇન્દિરા ગાંધી સરકારે જેલમાં પૂર્યા હતા અને આગળ જતા વાઘેલા એ જ કૉંગ્રેસ સાથે જોડાયા હતા.

જનસંઘ અને પછી ભાજપમાં પણ શંકરસિંહ વાઘેલા જોડાયાપોતાની રાજકીય મહત્ત્વકાંક્ષાઓને સાકાર કરવાનો ઇરાદો રાખનાર વાઘેલા રાષ્ટ્રિય જનતા પાર્ટી લૉન્ચ કરી અને એનસીપીમાં પણ ગયા પણ આખરે ત્યાંથી પણ વિદાય લઈ લીધી.શંકરસિંહ વાઘેલાનો જન્મ ગાંધીનગર જિલ્લાના વાસણ ગામમાં 21 જુલાઈ 1940ના રોજ થયો હતો.

તેમની રાજકીય સફર અંગે વાત કરતાએમ એસ યુનિવર્સિટીમાં પૉલિટિકલ સાયન્સના પ્રોફેસર અમિત ધોળકિયાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું,1960ના દાયકામાં શંકરસિંહ વાઘેલાએ તેમની રાજકીય સફરની શરૂઆત રાષ્ટ્રીય સ્વયં સેવક દળની રાજકીય પાંખ જનસંઘ માં જોડાઈને કરી હતી.ઉલ્લેખનીય છે કે વર્ષ 1951માં સ્થપાયેલું આ સંગઠન ગુજરાતમાં એટલું બધું વ્યાપક નહોતું પરંતુ ગુજરાતમાં જનસંઘનો વ્યાપ વધારવામાં ‘બાપુ’નો મહત્ત્વનો ફાળો હોવાનું મનાય છે.ધોળકિયા કહે છે કે તેમની બોલવાની છટા અને દરેક કાર્યકરનાં નામ સુદ્ધાં યાદ રાખવા જેવી કુશળતાને કારણે જનસંઘે ગુજરાતમાં પોતાનાં મૂળિયા મજબૂત કર્યાં.

આ એ સમય હતો જ્યારે દેશના વર્તમાન વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી જનસંઘના એક સામાન્ય કાર્યકર હતા.અમદાવાદ ખાતેની નેશનલ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ માસ કૉમ્યુનિકેશન ઍન્ડ જર્નલિઝમના ડિરેક્ટર ડૉ. શિરીશ કાશીકરે બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું કે તે સમયે વાઘેલાની સંઘમાં ભારે શાખ હતી.કાશીકર ઉમેરે છે આ જ સમયગાળામાં નરેન્દ્ર મોદી પણ તેમની સાથે કામ કરતા હતા. એવી પણ વાત છે કે વાઘેલા તેમના સ્કૂટર પર નરેન્દ્ર મોદીને ઠેરઠેર લઈ જતા હતા.કાશીકરના મતે શંકરસિંહ વાઘેલાને એક રીતે નરેન્દ્ર મોદીના રાજકીય ગુરુ પણ કહી શકાય.

પ્રોફેસર ધોળકિયાએ જણાવે છે કે દેશમાં 1975માં ઇંદિરા ગાંધીએ કટોકટીની જાહેરાત કરી હતી ત્યારે ગુજરાતમાં ઇંદિરા સરકાર વિરુદ્ધ જે જનઆંદોલન થયું હતું તેમાં બાપુનો મહત્ત્વ નો ફાળો હતો.ત્યારબાદ સમય રહેતા વર્ષ 1977 માં જનસંઘ નું જનતા પાર્ટીમાં વિલિનીકરણ થયું હતું.પરંતુ 1980ની સાલ આવતા તો અમુક કારણોસર જનતા પાર્ટી વિખેરાઈ ગઈ અને જૂનો જનસંઘ ‘ભારતીય જનતા પાર્ટી’ તરીકે ઊભરી આવ્યો.ધોળકિયા ઉમેરે છે વર્ષ 1977માં છઠ્ઠી લોકસભા ચૂંટણી વખતે બાપુ જનતા દળની ટિકિટ પરથી કપડવંજ બેઠક પરથી ચૂંટણી લડ્યા અને જીત્યા હતા.

જોકે 1980માં જનસંઘ ભાજપ બની ચૂક્યો હતો. ત્યારે 11 વર્ષ સુધી વાઘેલા ભાજપના જનરલ સેક્રેટરી તરીકે ફરજ બજાવતા રહ્યા. ત્યારબાદ 1984માં રાજ્યસભાના સભ્ય તરીકે પણ સેવા આપી.તેમણે ગુજરાતમાં પાર્ટીના પ્રમુખ તરીકે પણ ફરજ બજાવી હતી. જોકે 1990 પછી જ્યારે લાલ કૃષ્ણ અડવાણી ભાજપના રાષ્ટ્રીય સ્તરના નેતા બન્યા ત્યારે નક્કી હતું કે ગુજરાતમાં ભાજપ આવે તો નેતૃત્વ વાઘેલાના હાથમાં જ રહેશે.