જન્મ બાદ શા માટે કરવામાં આવે છે બાળકોનું મૂંડન (ચૌલક્રિયા) જાણો તેની પાછળનું કારણ

0
584

નમસ્તે મિત્રો અમારા આ લેખમાં આપ સૌનું હાર્દિક સ્વાગત છે અને મિત્રો હિંદુ ધર્મમાં બાળકોના જન્મ પછી એક વખત તેનું મુંડન કરાવવું જરૂરી માનવામાં આવે છે. એટલા માટે આજે અમે તમને બાળકોના મુંડન સાથે જોડાયેલી તમામ મહત્વની વાતો જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ. જે જાણીને તમને પણ ખબર પડશે કે બાળકોનું મુંડન કેમ જરૂરી છે. તમામ ધર્મ અને જાતિઓમાં જુદી જુદી પરંપરા અને રીત રીવાજ છે.

જેને બધા ઘણી શ્રદ્ધા સાથે પૂરી કરે છે.એવી રીતે હિંદુ ધર્મમાં પણ થોડી પરંપરાઓ છે. જેને બધા હિંદુઓ શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસ સાથે પુરી કરે છે. આ પરંપરાઓ માંથી એક છે મુંડન. મુંડન સંસ્કારને હિંદુ ધર્મના મહત્વપૂર્ણ ૧૬ સંસ્કારો માંથી એક માનવામાં આવે છે. લોકો પોતાના રીવાજ મુજબ જન્મ અને મૃત્યુના સમયે આ સંસ્કાર કરે છે. મુંડન કરાવવાની પરંપરા સદીઓથી ચાલતી આવે છે.મિત્રો, એ તો તમે બધા જાણો જ છો કે, હિંદુ ધર્મમાં બાળકોના જન્મ પછી એક વખત તેનું મુંડન કરાવવું પડે છે.

અને આ આજકાલની નહિ પણ સદીઓ જૂની પરંપરા છે. અને આજે અમે તમને બાળકોના મુંડન સાથે જોડાયેલી કેટલીક મહત્વની વાતો જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, એ જાણ્યા પછી તમને પણ ખબર પડશે કે, બાળકોનું મુંડન કરાવવું કેમ જરૂરી છે?જયારે આ શિશુ એ જન્મ લે છે તો તેના પોતાના માથા ઉપર એક ગર્ભ સમયથી જ થોડા વાળ એ રહેલા હોય છે. અને એક અશુભ પણ માનવામા એ આવે છે.

અને આ એક માન્યતા અનુસાર આ એના એક પાછળના એક તમામ જન્મોના એક ઋણ એ ઉતારવા અને એક પાપ અને આ કર્મોમાંથી એ મુક્તિના ઉદેશ્યથી એનુ એક મુંડન કરવામા આવે છે. અને આ એવું ન કરવાથી એ દોષ લાગે છે.અને આ પછી એક ગર્ભાવસ્થાની આ અશુદ્ધિઓને તે દુર કરવા માટે આ મુંડન એ સંસ્કાર કરાવવામા આવે છે. અને જો કે આ એક મુંડન પછી એ ક્યાંક એ શીખા છોડવાની પણ એક પ્રથા છે.

અને આ વડીલો એ દ્વારા આ એવુ જાણવા મળે છે કે આ એક રીતે આ શિખા એ છોડવા પાછળની આ માન્યતા એક છે કે આ તેનાથી એક મગજનુ રક્ષણ પણ થાય છે અને આ સાથે જ તે તેનાથી એક રાહુ ગ્રહની એક તમને શાંતિ થાય છે અને આ જેના ફળ સ્વરૂપે તમારું આ માથુ એ ઠંડુ રહે છે.આ દુનિયાના તમામ ધર્મ અને જાતિઓમાં પોત-પોતાની જુદી જુદી પરંપરા અને રીતી રીવાજ હોય છે.

અને લોકો એને ઘણી શ્રદ્ધા સાથે પૂરા કરે છે. એવી જ રીતે હિંદુ ધર્મમાં પણ થોડી પરંપરાઓ, થોડા રીતિ રિવાજો છે, જેને બધા હિંદુઓ શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસ સાથે પુરા કરે છે. હિંદુ ધર્મની પરંપરાઓમાંથી એક છે મુંડન. અને જણાવી દઈએ કે, મુંડન સંસ્કારને હિંદુ ધર્મના મહત્વપૂર્ણ ૧૬ સંસ્કારોમાંથી એક માનવામાં આવે છે. લોકો પોતાના રીવાજ મુજબ જન્મ અને મૃત્યુના સમયે આ સંસ્કાર કરે છે.આપણા દેશમાં દરેક લોકો બાળકોને ટકો કરાવે છે.

આપણે બધા જાણીએ જ છીએ કે આપણા હિંદુ ધર્મમાં બાળકોના જન્મ પછી એક વખત બાળકનો ટકો કરાવવો જરૂરી માનવામાં આવે છે. બાળકને ટકો કરાવવાથી જે નવા વાળ આવે છે તે સારા આવે છે એવું દરેક લોકો માને છે, ઘણા લોકોને ખબર નહિ હોય કે બાળકોને ટકો કરાવવાથી ફાયદા પણ થાય છે અને તેને યોગ્ય સમય પર જ કરાવવો જોઈએ.આજે અમે તમને બાળકોના મુંડન સાથે જોડાયેલી ઘણી મહત્વની વાતો જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ.

જે જાણીને તમને પણ ખબર પડશે કે બાળકોનું મુંડન શા માટે જરૂરી ગણાય છે. તમામ ધર્મ અને જાતિઓમાં જુદી જુદી પરંપરા અને રીત રીવાજ હોય છે. જેને દરેક લોકો ખુબ જ શ્રદ્ધા સાથે પૂર્ણ કરે છે.મુંડન કરાવવાની માન્યતા,જણાવી દઈએ કે, નવજાત બાળકનું મુંડન ધાર્મિક કાર્યોને કારણે જ કરવામાં આવે છે. જયારે એક શિશુ જન્મ લે છે, તો તેના માથા ઉપર ગર્ભ સમયથી જ થોડા વાળ રહેલા હોય છે. અને એને અશુભ માનવામાં આવે છે.

એક માન્યતા અનુસાર એના પાછળના તમામ જન્મોના ઋણ ઉતારવા અને પાપ કર્મોમાંથી મુક્તિના ઉદેશ્યથી એનું મુંડન કરવામાં આવે છે. અને એવું ન કરવાથી દોષ લાગે છે.ગર્ભાવસ્થાની અશુદ્ધિઓને દુર કરવા માટે મુંડન સંસ્કાર કરાવવામાં આવે છે. જો કે મુંડન પછી ક્યાંક શીખા છોડવાની પણ પ્રથા છે. વડીલો દ્વારા એવું જાણવા મળે છે કે, આ રીતે શિખા છોડવા પાછળની માન્યતા એ છે કે, તેનાથી મગજનું રક્ષણ થાય છે.

અને સાથે જ તેનાથી રાહુ ગ્રહની શાંતિ થાય છે, જેના ફળ સ્વરૂપે માથું ઠંડુ રહે છે.હિંદુ ધર્મમાં પણ ઘણી એવી પરંપરાઓ છે. જેને બધા હિંદુઓ શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસ સાથે કરે છે. હિંદુ ધર્મની પરંપરાઓ માંથી એક પરંપરા છે ટકો કરાવવો એટલે કે મુંડન. મુંડનને હિંદુ ધર્મના મહત્વપૂર્ણ ૧૬ સંસ્કારો માંથી એક માનવામાં આવે છે. લોકો પોતાના રીવાજ મુજબ જન્મ અને મૃત્યુના સમયે આ સંસ્કાર કરે છે.

મુંડન કરાવવાની પરંપરા સદીઓથી ચાલતી આવે છે.ઘણા લોકોના મનમાં એ પ્રશ્ન થાય છે કે, મુંડન ક્યારે કરાવવું જોઈએ? તો જણાવી દઈએ કે, બાળકોનું મુંડન પોત પોતાના સંપ્રદાયની માન્યતાઓ મુજબ કરાવવામાં આવે છે. પરંતુ સામાન્ય રીતે જન્મ પછી પહેલા વર્ષના અંતમાં કે પછી ત્રીજા, પાંચમાં કે સાતમાં વર્ષેના અંત પહેલા મુંડન સંસ્કાર કરાવવું પ્રચલિત છે.હવે મુંડન ક્યાં કરાવવું એ બાબતે વાત કરવામાં આવે, તો સામાન્ય રીતે મુંડન કોઈ તીર્થ સ્થળ ઉપર જ કરાવવામાં આવે છે.

જેમ કે તિરુપતિ બાલાજી, ગંગાજી કે કોઈ દેવી માતાના મંદિરમાં કે કુળ દેવીના મંદિરમાં. એવું એટલા માટે કેમ કે, તે દિવ્ય સ્થળના દિવ્ય વાતાવરણનો લાભ નવજાતને મળે, અને તેનાથી તેના મનમાં સારા વિચારોની ઉત્પતિ થઇ શકે. જાણકારી માટે જણાવી દઈએ કે, નાના બાળકોના મુંડનના ઘણા લાભ છે, જે નીચે મુજબ છે.દરેક લોકો એની રીતે ટકો કરાવતા હોય છે અને મોટાભાગે મુંડન પોત પોતાની માન્યતાઓ મુજબ કરાવવામાં આવે છે.

પરંતુ સામાન્ય રીતે જન્મ પછી પહેલા વર્ષના અંતમાં કે પછી ત્રીજા, પાંચમાં કે સાતમાં વર્ષેના અંત પહેલા મુંડન સંસ્કાર કરાવવું પ્રચલિત છે.જે બ્લેડ કે રેજરનો ઉપયોગ કરવાની હોય તેને સારી રીતે સાફ કરી લેવી.મુંડન પછી ઓછામાં ઓછું એક અઠવાડિયા સુધી બાળકના માથા ઉપર કોઈ પ્રકારના શેમ્પુનો ઉપયોગ ન કરવો.મુંડન કર્યા પછી શિશુના માથાને સારી રીતે સાફ કરવું અને તેની ઉપર કોઈ તેલ લગાવવું, જેથી બાળકને બળે નહી.

સારા વાળ માટે,બાળકોનું મુંડન કરાવ્યા પછી એમનું માથું એકદમ ખુલ્લું થઇ જવાને લીધે બાળકોના માથા અને શરીર ઉપર વિટામીન ડી એટલે તાપનો પ્રકાશ સીધો પડે છે, તેનાથી કોશિકાઓ જાગૃત થાય છે અને નસોમાં લોહીનું પરીભ્રમણ સારી રીતે થાય છે, તેનાથી ભવિષ્યમાં તેના માથા પર આવનારા વાળ પણ સારા આવે છે.બુદ્ધી માટે,એવું કહેવામાં આવે છે કે, મુંડન કરાવ્યા પછી માથું ખુલ્લું થઇ જાય છે અને તે કરાવતી વખતે નસો ઉપર દબાણ પણ પડે છે, જેથી લોહીનો પ્રવાહ સારી રીતે થાય છે.

જો કે મગજના વિકાસ માટે પણ તે ઘણું મહત્વનું છે.સફાઈ તરીકે,એવું કહેવામાં આવે છે કે, જયારે બાળક માતાના ગર્ભમાં હોય છે, ત્યારે તેના માથા ઉપર થોડા વાળ હોય છે. એમાં ઘણા બધા કીટાણું અને બેક્ટેરિયા લાગેલા હોય છે. અને તે બેક્ટેરિયા સામાન્ય રીતે સ્નાન કરાવવાથી કે ધોવાથી નથી નીકળતા એટલા માટે જન્મ પછી એક વખત બાળકોનું મુંડન જરૂર કરાવવું જોઈએ.સ્વાસ્થ્યની દ્રષ્ટિએ,જાણકારી માટે જણાવી દઈએ કે, મુંડન કરાવવાથી બાળકોના શરીરનું તાપમાન સામાન્ય થઇ જાય છે.

એ કારણ સર તેમનું મગજ અને શરીર ઠંડુ રહે છે, અને તેની સાથે જ સ્વાસ્થ્ય સંબંધી બીજી તકલીફો જેવી કે ફોડકી-અળાઈ, ઝાડા વગેરે માંથી પણ બાળકોને રાહત મળે છે.દાંતોની ખંજવાળ,જયારે કોઈ બાળકનું મુંડન કરાવવામાં આવે છે, ત્યારે તેના દાંત પણ નીકળવાના શરુ હોય છે. તે કારણથી તેને માથામાં ભારેપણાનો અનુભવ થાય છે. માથાના વાળ કાઢી નાખવાને કારણે તેને ઘણો આરામ મળે છે.

મુંડન કરાવવાથી દાંત નીકળતી વખતે થતા દુ:ખાવા અને ટાળવાનું, ધ્રુજવું પણ બંધ થઇ જાય છે.મુંડન કરાવતી વખતે અમુક વાતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે, અને એ વાતો આ મુજબ છે. મુંડન ત્યારે જ કરાવવું જયારે બાળક શાંત હોય, નહિ તો એને વાગી જવાનો ભય રહે છે. બ્લેડ નવી જ વાપરવી અને જે રેઝરનો ઉપયોગ કરવાનો હોય તેને સારી રીતે સાફ કરી લેવું જોઈએ. મુંડન કરાવ્યા પછી એના માથાને સારી રીતે સાફ કરો અને તેની ઉપર કોઈ તેલ લગાવી દો, જેથી બળતરા ન થાય.

બાળક જયારે શાંત હોય ત્યારે માથાના વાળ ઉતરાવવા, નહિ તો વાગી જવાનો ભય રહે છે. જે બ્લેડ કે રેજરનો ઉપયોગ કરવાની હોય તેને સારી રીતે સાફ કરી લો. મુંડન પછી શિશુના માથાને સારી રીતે સાફ કરો અને તેની ઉપર કોઈ તેલ લગાવી દો, જેથી બળતરા ન થાય.મુંડન પછી ઓછામાં ઓછું એક અઠવાડિયા સુધી બાળકના માથા ઉપર કોઈ પ્રકારના શેમ્પુનો ઉપયોગ ન કરવો.શેમ્પુ કરવાથી ત્વચા સુકી થશે અને તમારું બાળક પણ ચીડિયાપણું અનુભવ કરશે.

સાથે એવું કરવાથી જે વાળા ઉતારવાથી માથાની ચામડીમાં રોમ છિદ્ર ખુલ્લા થયા હોય છે એમાં શેમ્પુમાં વપરાયેલ કેમિકલ જઈ શકે છે. જે ખુબ નુકશાનકારક છે.થોડા દિવસો સુધી બાળકના માથાને દૂધથી ધુવો. તેનાથી માથાની ત્વચા પણ કોમળ થશે અને વાળ પણ સારા આવશે.એક વાતનું ધ્યાન રહે કે, મુંડન કરાવ્યા પછી ઓછામાં ઓછું એક અઠવાડિયા સુધી બાળકના માથા ઉપર કોઈ પ્રકારના શેમ્પુનો ઉપયોગ ન કરવો.

કારણ કે શેમ્પુ કરવાથી ત્વચા સુકી થશે અને તમારું બાળક પણ ચીડિયાપણું અનુભવશે. અને એવું કરવાથી માથાની ચામડીમાં રોમ છિદ્ર જે ખુલ્લા થયા હોય છે, એમાં શેમ્પુમાં વપરાયેલ કેમિકલ જઈ શકે છે. જે ખુબ નુકશાનકારક છે. મુંડન કરાવ્યાના થોડા દિવસો સુધી બાળકના માથાને દૂધથી ધુવો. તેનાથી માથાની ત્વચા પણ કોમળ થશે અને વાળ પણ સારા આવશે.