હર્બલ ખેતીનો વ્યવસાય કરીને એક વીઘા જમીન માંથી તમે મેળવી શકો છો 3 લાખ રૂપિયા સુધી ની આવક,જાણી લો આ જરૂરી માહિતી…

0
370

જો કોરોનાવાયરસના આ યુગમાં જોવામાં આવે, તો આજના સમયમાં દરેક વસ્તુમાં ચેપ લાગી શકે છે. ચેપ અને રોગચાળાના આ સંકટમાં, સતત ચેપને ધ્યાનમાં રાખીને, જો આપણે હર્બલ વસ્તુઓ તરફ આગળ વધીએ, તો તે વધુ સારું રહેશે. કારણ કે હર્બલ વસ્તુઓ મુખ્યત્વે પ્રાકૃતિક હોય છે ત્યારે આપણને નુકસાન થતું નથી. તો આજે અમે તમને હર્બલ ફાર્મિંગ વિશે વિગતવાર જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ કે તમે કેવી રીતે સરળતાથી હર્બલ ફાર્મિંગ કરીને મોટો બિઝનેસ કરી શકો છો. આગામી સમયમાં હર્બલ ફાર્મની માંગ પણ વધવા જઇ રહી છે. આ બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને, જો તમે હર્બલ ફાર્મિંગ કરવાનું મન કરો છો, તો આપણી આ પોસ્ટ તમારા માટે ખૂબ મદદરૂપ સાબિત થશે. તો ચાલો જાણીએ હર્બલ ફાર્મિંગના ગેરફાયદા અને તે તમારા માટે આવકનો ઉત્તમ સ્રોત કેવી રીતે બની શકે.

હર્બલ ફાર્મિંગ શું છે.


ઉત્પાદનને ધ્યાનમાં લીધા વિના, આજના સમયમાં, સૌથી આકર્ષક ઉત્પાદનો અમારી સાથે ભળી ગયા હોય તેવું લાગે છે. પરંતુ તે આપણા માટે કેટલું નુકસાનકારક છે તેનો તમે અંદાજ પણ લગાવી શકતા નથી. જો આપણે તેમની જગ્યાએ હર્બલ ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ કરીએ, તો પછી આપણું જીવન ખૂબ સુખદ અને પીડારહિત બની શકે છે. હર્બલ ફાર્મિંગને વનસ્પતિ અને દવાઓ ધરાવતા છોડની સંભાળ લેવાનું કહેવામાં આવે છે. તેમની પાસે inalષધીય ગુણધર્મો છે જે મહાન રોગને મટાડવામાં સક્ષમ છે. ઉપરાંત, હર્બલ ઉત્પાદનો દ્વારા આપણી આંતરિક સિસ્ટમ મજબૂત થાય છે અને અમે લાંબા સમય સુધી સ્વસ્થ રહી શકીએ છીએ.હર્બલ ફાર્મિંગ પ્રોડક્ટ્સ.ચાલો આપણે જાણીએ કેટલાક હર્બલ ઉત્પાદનો વિશે, જે ફાયદાકારક હોવા ઉપરાંત, તેમના ખેતી વ્યવસાયમાં સરળતાથી શરૂ કરી શકાય છે-

એલોવેરા જેલ.

એલોવેરા, પ્રાકૃતિક રીતે મેળવવામાં આવેલો, એ એક પદાર્થ છે જેનો ઉપયોગ સમગ્ર વિશ્વમાં વિવિધ કાર્યોમાં થાય છે. મુખ્યત્વે તેના ફાયદા પણ તેને પીવાથી પ્રાપ્ત થાય છે. જો જોયું તો, કુંવાર પાઠું જેલનો ઉપયોગ કોસ્મેટિક્સ અને અંગત સંભાળ તેમજ ફિઝિશિયન ઉત્પાદનોમાં થાય છે. એલોવેરા ખેતીનો વ્યવસાય ઓછી મૂડી સાથે નાના પાયે શરૂ કરી શકાય છે.

એલોવેરા જ્યુસ.

તમે ઘણીવાર એલોવેરા જ્યુસ પીધું હશે પણ શું તમને તેના ફાયદા ખબર છે? ચાલો આપણે તમને જણાવી દઈએ કે એલોવેરા જેલ તમારા વાળ માટે જ સારું છે, પરંતુ તે તમારા વજન ઘટાડવા માટે પણ ખૂબ ફાયદાકારક છે. તે દિવસેને દિવસે લોકપ્રિયતામાં વધારો કરતી જોવા મળી રહી છે. કુંવારપાઠાનો રસ ઘૃતકુમારી સાર તરીકે પણ ઓળખાય છે. તેનો રસ કુદરતી છે જે લાંબી પીડા અને રોગને દૂર કરવા માટે સક્ષમ છે.

તુલસી તેલ.

આપણા ગ્રંથોમાં પણ તુલસીના છોડને ખૂબ જ પવિત્ર ગણાવ્યા છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તે શુદ્ધ અને શુદ્ધ તેમજ ખૂબ ઓષધીય છે. આવા કેટલાક તેલ તુલસીના છોડમાંથી બનાવવામાં આવે છે જે શ્વસન પ્રક્રિયામાં ફાયદાકારક છે અને સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવવાનું પણ કામ કરે છે. તુલસીના પાનથી બનેલું તેલ મનુષ્ય માટે ખૂબ ફાયદાકારક છે, અને તે આવા શક્તિશાળી માણસને બનાવે છે કે તે જીવન માટે કોઈ રોગનો શિકાર થઈ શકતો નથી. તુલસીના પાંદડા અને ફૂલોમાં મળતું તેલ પણ ખૂબ ફાયદાકારક છે. તેથી, તમે પણ તુલસીની ખેતી કરી શકો છો.

ચવ્હાણપ્રશ.

તમે શિયાળામાં ઘણીવાર ચવ્હાણપ્રશનું સેવન કર્યું હશે, પરંતુ શું તમે જાણો છો, તેનું ઉત્પાદન પણ ખૂબ જ સરળ છે. રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને સ્નાયુઓની મજબૂતાઈની સાથે આ ચવાણપ્રશસ નાના પાયે સરળતાથી કરી શકાય છે. કેટલાક કુદરતી ઓષધિઓની મદદથી વ્યવસાય સરળતાથી શરૂ કરી શકાય છે.

લાંબી પાવડર.

તમે મુખ્યત્વે તમારા રસોડામાં લાંબો સમય જોયો હશે, તેના પાવડરનો ઉપયોગ મસાલા તરીકે થાય છે. ખોરાકને સ્વાદિષ્ટ બનાવવાની સાથે સાથે તે આપણી સુંદરતાને વધારવાનું પણ કામ કરે છે. લાંબામાં કેટલીક હર્બલ દવાઓ હોય છે, જે તમારી ત્વચાના ડાઘને સરળતાથી દૂર કરી શકે છે.

ચા.

મુખ્ય મિશ્રણમાંથી બનાવેલી ચા એ આજના સમયમાં બધાની પસંદ છે. ચા મુખ્યત્વે ઘણી રીતે ઉપલબ્ધ છે. જેમ કે બ્લેક ટી ગ્રીન ટી બેગ વગેરે. ચા એક હર્બલ દવા છે જે આપણા શરીરને આંતરિક રીતે સ્વસ્થ અને મજબૂત બનાવવાનું કામ કરે છે.

મહેંદી.

આજના સમયમાં અસ્વસ્થતા અને તાણ જેવી સમસ્યાઓના કારણે લોકોના વાળનો રંગ ફૂંકાય છે અને સફેદ થઈ જાય છે ત્યારે તેઓને પહેલા હર્બલ મહેંદીનું ધ્યાન મળે છે. જડીબુટ્ટીઓ સાથે ભળીને તૈયાર કરેલી હર્બલ મહેંદી ખરેખર એક કુદરતી દવા છે, જે આપણા વાળ અને ત્વચાની સાથે સાથે નખની સંભાળ રાખવા માટે ખૂબ જ ઉપયોગી છે.

હર્બલ અગરબત્તી.

અગરબત્તી હંમેશા ધાર્મિક કાર્યોમાં વપરાય છે. આવી સ્થિતિમાં જો ધૂપ લાકડીઓનો સુગંધ ન આવે, તો તે ધૂપ લાકડીઓનો કોઈ ફાયદો નહીં થાય. પરંતુ જો તમે વિવિધ પ્રકારના હર્બલ ધૂપ લાકડીઓનો ઉપયોગ કરો છો, તો તે ખૂબ જ દમદાર સુગંધ આપે છે. સામાન્ય ધૂપ લાકડીઓની તુલનામાં હર્બલ ધૂપ લાકડીઓનો વ્યવસાય ખૂબ જ આકર્ષક છે, જેને તમે સરળતાથી પ્રારંભ કરી શકો છો.

હર્બલ કપા સીરપ.

તમે હંમેશાં સાંભળ્યું જ હશે કે કફ સીરપ પીધા પછી વ્યક્તિને ઉઘ આવે છે, પરંતુ ભારતમાં કેટલાક કફ સીરપ પણ છે જે સંપૂર્ણ રીતે કુદરતી વસ્તુઓમાંથી બનાવવામાં આવે છે અને સંપૂર્ણ રીતે હર્બલ હોય છે. તે કોઈપણ રીતે આપણા સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડતા નથી, અને તે આપણા માટે ખૂબ ફાયદાકારક છે. હર્બલ કપ સીરપનો વ્યવસાય શરૂ કરીને, તમે થોડા દિવસોમાં લાખો રૂપિયાની કમાણી કરી શકશો.

હર્બલ ફેશિયલ ક્રીમ.

જ્યારે તમે ત્વચા પર વિવિધ પ્રકારના ઉત્પાદનો અપનાવ્યા પછી સમસ્યાઓનો સામનો કરો છો, ત્યારે હર્બલ ફેશ્યલ ક્રીમ જેવા કોસ્મેટિક્સ ધ્યાનમાં આવે છે. હર્બલ કોસ્મેટિક્સ મુખ્યત્વે એલોવેરા, તુલસી, હળદર, કાકડી વગેરેમાંથી બનાવવામાં આવે છે. જે ચહેરાના ફોલ્લીઓ, ખીલ, દાગ, પિમ્પલ્સ ડાઘ, વર્તુળ વૃદ્ધત્વ અને કરચલીઓ દૂર કરવામાં મદદગાર છે.

હર્બલ ફેરનેસ ક્રીમ.

આ ગંદકી-ધૂળવાળુ અને પ્રદૂષિત જીવનમાં, જ્યારે મનુષ્ય પોતાનો કુદરતી રંગ ગુમાવે છે, ત્યારે તેઓ ફેરનેસ ક્રીમ સાથે સંકળાયેલા ઉત્પાદનોને યાદ કરે છે. જો તે ઉત્પાદન હર્બલ નથી, તો તે આપણી ત્વચાને નુકસાન પહોંચાડે છે. પરંતુ હર્બલ ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ કર્યા પછી, અમે સરળતાથી આપણો કુદરતી રંગ પાછો મેળવી શકીએ છીએ.

હર્બલ હેર ઓઇલ.

આજના સમયમાં દરેક વ્યક્તિ વાળની ​​સમસ્યાથી ચિંતિત છે. આવી સ્થિતિમાં વાળના વિકાસ અંગે ચિંતા કરવાની ફરજ છે. પરંતુ જો આપણે આપણા વાળ પર કેટલાક મુખ્ય હર્બલ ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, તો પછી આપણે તે બધી સમસ્યાઓથી સરળતાથી મુક્તિ મેળવી શકીએ છીએ.

હર્બલ સાબુ.

તમે આજના સમયમાં સાબુના મહત્વના કામને સમજી ચૂક્યા છો, કેમ કે કોરોનાના આ યુગમાં તમને જે રીતે સાબુ, હેન્ડ સેનિટાઇઝર, હેન્ડ વોશ, ફેસ વોશની જરૂર છે, તે પછી આવા ઉત્પાદનો રાતોરાત પ્રખ્યાત થઈ ગયા છે. હુ. જો આપણે દિવસભર હાથ ધોવાની પ્રક્રિયામાં હર્બલ વસ્તુઓનો ઉપયોગ ન કરીએ, તો તે આપણા હાથ અને મોં પર પ્રતિક્રિયાઓ જોશે તે અનિવાર્ય છે. પરંતુ હર્બલ વસ્તુઓની આવી કોઈ આડઅસર થતી નથી અને અમે તેનો લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ કરી શકીએ છીએ.આજે, બજારમાં હર્બલ મસ્કરા અને આઈલિનર, હર્બલ મચ્છર ભગાડનાર, હર્બલ શેમ્પૂ, હર્બલ શિકાકાઈ, હર્બલ સાબુ, હર્બલ જોજોબા તેલ, લીંબુ ઘાસનું તેલ, કુદરતી ફૂડ કલરિંગ, કુદરતી સહિતના ઘણા વધુ હર્બલ ફાર્મિંગ ઉત્પાદનો છે. વેનીલા, વિવિધ પ્રકારની શાકભાજી, ગુલ મહેંદી તેલ, સ્લિમિંગ હર્બલ કેપ્સ્યુલ્સ વગેરે.

હર્બલ ફાર્મિંગ ફાયદા.


હર્બલ ખેતીના વધુ ફાયદાઓની ગણતરી ઓછી થાય છે, કારણ કે medicષધીય ગુણધર્મોવાળી આ herષધિઓ હંમેશાં દરેક મનુષ્યને લાભ આપવા માટે કાર્ય કરે છે. પછી તે નિર્માતા હોય કે ગ્રાહક. ચાલો જાણીએ હર્બલ ફાર્મિંગના કેટલાક ફાયદા: -સૌ પ્રથમ, હર્બલ ફાર્મિંગનો વ્યવસાય ઓછી મૂડી સાથે નાના પાયે શરૂ કરી શકાય છે.હર્બલ ફાર્મિંગમાં ઉપયોગમાં લેવાતા તમામ પ્રકારનાં ટૂલ્સ અને મટિરિયલ્સ સરળતાથી મેળવી શકાય છે.હર્બલ ફાર્મિંગ દરમિયાન, વધુ લોકોની જરૂર હોતી નથી, તેથી તમે જે પણ કામ જાતે કરો છો, તેનો ફાયદો તમને મળશે.હર્બલ ઉત્પાદનો વધુ ફાયદાકારક હોય છે, આવી સ્થિતિમાં લોકોને હર્બલ ઉત્પાદનો ખરીદવા માટે સહમત કરવામાં આવે છે.આજના સમયમાં, હર્બલ ઉત્પાદનોની માંગમાં ઘણો વધારો થયો છે, જેથી ઉત્પાદકને તેનો સૌથી મોટો ફાયદો મળીકે.લોન્ડ્રી સાબુનો વ્યવસાય શરૂ કરીને દર મહિને હજારો રૂપિયા કમાવવા માટે અહીં ક્લિક કરો.

હર્બલ ફાર્મિંગ બિઝનેસ માર્કેટ સંશોધન.


જેમ તમે કોઈ વ્યવસાય શરૂ કરતા પહેલા બજારમાં તપાસ કરો છો, તેવી જ રીતે હર્બલ બિઝનેસ શરૂ કરતા પહેલા, બજારમાં બહાર આવવું અને તમારા વ્યવસાયથી સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ બાબતોને જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે. જેથી તમે કોઈ વ્યવસાય શરૂ કરો ત્યારે અને વ્યવસાય શરૂ કર્યા પછી, વ્યૂહરચના કરો અને યોગ્ય રીતે કાર્ય કરો ત્યારે તમે સફળતા પ્રાપ્ત કરી શકો.

હર્બલ ફાર્મિંગ વ્યવસાય માહિતી.


હર્બલ ફાર્મિંગનો વ્યવસાય શરૂ કરતા પહેલા, તમારે ઓષધિઓનું મૂળભૂત જ્ઞાન હોવું આવશ્યક છે. જો તમારી પાસે herષધિઓનું મૂળભૂત જ્ઞાન નથી, તો પછી તમે હર્બલ ઉત્પાદનો સરળતાથી તૈયાર કરી શકશો નહીં. આવી સ્થિતિમાં, લોકો વિપરીત અસર કરી શકે છે, તેથી તમારે હર્બલ ફાર્મિંગથી સંબંધિત તમામ શૈક્ષણિક જ્ઞાન મેળવવું જોઈએ.

હર્બલ ફાર્મિંગ કેવી રીતે કરવું.


સૌ પ્રથમ, તમારે ખેતી માટે પૂરતી જગ્યા પસંદ કરવી પડશે. તે પછી તમારે જોવું પડશે કે જેઓ પહેલેથી જ ખેતીકામ કરી રહ્યા છે તેઓએ તેમની પાસે જવું જોઈએ અને તેમની પાસેથી ખાતર અને બીજ સંબંધિત બધી માહિતી લેવી જોઈએ. તે પછી, તમારે ઓષધિઓ વિશેની માહિતી પણ મેળવવી જોઈએ, તમે કેવી રીતે અને કેવી રીતે ઓષધિઓ સરળતાથી મેળવી શકો છો. ખેતીના તમામ ગુણો પ્રાપ્ત કર્યા પછી, તમે સરળતાથી હર્બલ ફાર્મિંગ વ્યવસાય શરૂ કરી શકો છો.

હર્બલ ફાર્મિંગ માટે સ્થાનની પસંદગી.


કૃષિને ધ્યાનમાં લીધા વિના, આપણને ખુલ્લી જગ્યાની જરૂર છે, જ્યાં તડકો અને પાણીની વ્યવસ્થા વિપુલ પ્રમાણમાં છે. તેથી, તમારે તમારા ખેતી માટે આવા સ્થાનની પસંદગી કરવી જોઈએ. જ્યાં તમે આ બધી વસ્તુઓ સરળતાથી મેળવી શકો છો. અને ખેતીનું સ્થળ બજારની આજુબાજુ હોવું જોઈએ. જેથી ઉત્પાદનનું ઉત્પાદન અને બજારમાં સરળતાથી વહન થઈ શકે. અને તમારી જરૂરીયાતનો માલ પણ સરળતાથી બજારમાંથી લઈ જઈ શકાય છે.

હર્બલ ફાર્મિંગ વ્યવસાય માટે આવશ્યક લાઇસન્સ અને નોંધણી .


શહેર અને રાજ્યના મહેસૂલ વિભાગોનો સંપર્ક કરો જેમાં તમે તમારો હર્બલ બિઝનેસ ચલાવવા માંગો છો અને જરૂરી લાઇસન્સ મેળવો. હર્બલ બિઝનેસ માટે એફડીએ લેબલિંગ આવશ્યકતાઓનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે. ડ્રગ્સને બદલે ફૂડ લેબલિંગ માટે પણ એફડીએ લેબલિંગની જરૂર હોય છે. તેથી એડીડીએ સલામત માને છે તે જડીબુટ્ટીઓ વિશે સંશોધન કરવું જરૂરી છે. આવા ઉત્પાદનનું ઉત્પાદન અને વેપાર કરવો તે ગેરકાયદેસર હોઈ શકે છે. તેથી પ્રથમ માહિતી મેળવ્યા પછી લાઇસન્સ અને નોંધણી મેળવ્યા પછી જ તમારા વ્યવસાયની શરૂઆત કરો.

હર્બલ ફાર્મિંગ બિઝનેસ બ્રાંડિંગ.


જો, પતંજલિ પ્રોડક્ટ્સની જેમ, તમે તમારા વ્યવસાયમાંથી બનાવેલા ઉત્પાદનોને નામ આપવા માંગતા હો, તો તમારે પણ તે માટે નોંધણી કરવાની જરૂર છે. તેથી, તેની સાથે સંબંધિત આવશ્યકતાઓને પૂર્ણ કરવી પણ ફરજિયાત છે, જેથી તમે કોઈ બીજાના બ્રાન્ડનો ઉપયોગ કરી શકતા નથી અને નોંધણી કર્યા પછી તમારું મગજ કોઈ પણ દ્વારા ઉપયોગમાં લઈ શકાતું નથી.

હર્બલ પ્રોડક્ટ્સ પેકેજીંગ.


જ્યારે તમે હર્બલ બિઝનેસ શરૂ કરો છો, ત્યારે પેકેજીંગ વિશે ધ્યાનમાં રાખો કે તે પણ એવું હોવું જોઈએ કે તે પ્રકૃતિને નુકસાન ન કરે. એટલે કે, તમારે પેકેજિંગ માટે આવી વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ, જે પ્રકૃતિ માટે ફાયદાકારક છે અને તમારું પેકેજિંગ પણ આકર્ષક બનાવી શકે છે.

હર્બલ ફાર્મિંગ પ્રોડક્ટ્સ ક્યાં ખરીદવા.


તમારા ઉત્પાદનના નિર્માણ માટે સૌથી મોટી સમસ્યા તે છે કે જ્યાં તમે તમારા ઉત્પાદનો વેચી શકો છો, પછી તમને કહો કે તમે તમારા ઉત્પાદનોને એવા બજારમાં વેચી શકો છો જ્યાં હર્બલ ઉત્પાદનો સાથે સંકળાયેલા ગ્રાહકોની સંખ્યા વધુ છે. જો તમે ઇચ્છો, તો તમે તમારા હર્બલ પ્રોડક્ટ વેચવા અને ગ્રાહકો સુધી પહોંચવા માટે સોશિયલ મીડિયા અને ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ પણ કરી શકો છો.

હર્બલ ફાર્મિંગ બિઝનેસ કુલ ખર્ચ અને નફો.


તમે ફક્ત રૂ .20,000 નો જથ્થો લગાવીને હર્બલ બિઝનેસ સરળતાથી શરૂ કરી શકો છો. જો આપણે આંકડા જોઈએ તો આ વ્યવસાયનો વાર્ષિક આંકડો 316 અબજને વટાવી ગયો છે. કારણ કે આ દવાઓમાં લગભગ 45000 વિવિધ પ્રજાતિઓ છે, જે ભારતમાં બનાવવામાં આવે છે. આ મુજબ, 1 વર્ષમાં આ વ્યવસાયમાંથી એક એકર જમીનની ખેતી કરીને તમે 3 લાખ રૂપિયા સુધીની કમાણી કરી શકો છો.

FAQ’s.


જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાનો હર્બલ બિઝનેસ શરૂ કરવા માંગે છે, તો તેણે શું પગલું ભરવું જોઈએ.
હર્બલ બિઝનેસ શરૂ કરતા પહેલા, દરેક વ્યક્તિએ હર્બલ બિઝનેસ સાથે સંબંધિત બધી માહિતી મેળવી લેવી જોઈએ અને સૌ પ્રથમ ઓષધિઓ વિશેનું જ્ઞાન મેળવવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

હર્બલ બિઝનેસમાં કઇ વસ્તુઓની જરૂર છે.


જો તમે ઉગાડતા છોડ દ્વારા મુખ્યત્વે હર્બલ બિઝનેસ કરવા માંગતા હો, તો તેના માટે તમારે ખુલ્લી જગ્યાની સાથે ઘણા છોડ અને ફળદ્રુપ જમીન હોવી જરૂરી છે. છોડને પોષણ આપવા માટે, તમારી પાસે ખાતર અને ખાતર પણ હોવું જોઈએ.

કયા ઓષધિઓ ઉગાડવામાં સૌથી ફાયદાકારક છે.


મુખ્યત્વે કેટલીક ઓષધિઓ છે જે સરળતાથી ઉગાડવામાં આવે છે અને જેમાં તમે સરળતાથી નફો મેળવી શકો છો. જેમ કે તુલસી જે ખૂબ જ લોકપ્રિય ઓષધિ છે, ધાણા જે સરળતાથી મેળવી શકાય છે અને તે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે, ઉપરાંત ઓરિજોનો, કેટનીપ, કેમોલી, લવંડર વગેરે.

હર્બલ ઓષધિઓ કે જે ઝડપથી વિકસે છે.


તુલસી કે જે ખૂબ જ લોકપ્રિય ઓષધિ છે તે પણ સરળતાથી ઉગાડવામાં આવે છે અને ઝડપથી વિકસે છે.ઓષધિઓ વેચવા માટે કોઈ લાઇસન્સ આવશ્યક છે.ભારતના મોટાભાગના રાજ્યોમાં, ઓષધીય વનસ્પતિઓના વેપાર માટે લાઇસન્સ અને પરવાનગી લેવી ફરજિયાત છે.