અહિયા છે આ વિચિત્ર પરંપરા,પતિના મોત બાદ પત્નીનુ કાપી નાખવામા આવે છે આ અંગ,જાણીને તમે પણ ચોકી જશો…

0
882

નમસ્તે મિત્રો અમારા આ લેખમાં આપ સૌનું હાર્દિક સ્વાગત છે અને મિત્રો પ્રાચીન કાળ માં કેટલીક રીતિ રિવાજ અને પરંપરા જોવા મળતી હતી જેમાંથી કેટલીક તો વિચિત્ર હતી તેથી મિત્રો આજે અમે અમારા લેખ માં એક વિચિત્ર પરંપરા વિશે જણાવા જઇ રહ્યા છે જે જાણી ને તમે ચોકી જશો તો ચાલો મિત્રો જાણીએ.સદીયો પહેલા પરંપરાના નામે મહિલા સાથે પ્રાણી કરતાં પણ ખરાબ વર્તન કરવામાં આવતું હતું.

જેમ કે, છોકરીની દૂધપીતી કરવી, સતીપ્રથા, ડાકણમાની હત્યા કરવી વગેરે વગેરે આવી અનેક કુપ્રથાઓ હતી, જે સમયની સાથે ઓછી થતી ગઈ. પરંતુ એવી કેટલીક જાતિ હજુ પણ છે જે, અંધશ્રદ્ધામાં અને રૂઢિવાદી વિચારધારાની આડમાં આવી ક્રૂર અને હ્દયદ્રાવક પરંપરાને પોષે છે. એમાની એક જાતિ છે,આદિવાસી.માનવી એ એક  સામાજિક પ્રાણી છે. વ્યક્તિ અને સમાજ પરસ્પર સબંધિત છે. વ્યક્તિ વિનાના સમાજની કલ્પના થઇ શકતિ નથી.

સમાજ વગર માનવીની સભ્યતા કે સંસ્કૃતિ અસ્તિત્વ ધરાવી શકતી નથી. સંસ્કૃતિ માનવસમાજનું આવશ્યક લક્ષણ છે. માનવીના સામાજિક સંબંધોની રચના સંસ્કૃતિ દ્વારા જ થાય છે. ધર્મ, ભાષા, રીતરિવાજો, સંસ્થાઓ, ધોરણો, મૂલ્યો આદર્શો, કાયદા વગેરે સંસ્કૃતિના વિવિધ તત્વો માનવીનુ સામાજિક જીવન શક્ય બનાવે છે.આદિવાસીઓમાં એક હ્દય કંપાવનારી પરંપરા છે, જેના વિશે સાંભળીને આપણો આત્મા કંપાય છે.

એક દંતકથા અનુસાર, આદિવાસીઓના પરિવારમાં જો કોઈ પુરુષ મરી જાય તો મહિલાઓની નિર્દયતાપૂર્વક આંગળી કાપવામાં આવે છે. જી હા આ પરંપરા ઈન્ડોનેશિયાની એક આદિજાતિમાં જોવા મળતી હતી.આદિ જાતિમાં જો કોઈ મૃત્યુ પામે, તો આદિજાતિની મહિલાઓની આંગળીઓ કાપવામાં આવે છે. આદિવાસી પરંપરા છે કે, જો કોઈ પુરુષ મરી જાય છે તો તેના ઘરની કોઈ પણ સ્ત્રીની આંગળીઓ કાપી નાખવામાં આવે છે,

આ પરંપરાને પગલે, દાની આદિજાતિ પાપુઆ ન્યુ ગિનીમાં આવેલી છે.આદિવાસી સાંસ્કૃતિક પરંપરા ભૌગોલિક અને વસ્તીવિષયક પરિસ્થિતિ સાથે ગાઢ સંબંધ ધરાવે છે. આદિવાસીઓ મહદઅંશે  પર્વતીય અને જંગલ વિસ્તારોમાં વસવાટ કરે છે.આમ મિત્રો આદિવાસી એ પહેલી પ્રજાતિ છે જે પરંપરા નું પાલન કરતી આવે છે તેમજ મિત્રો આજ ના સમય માં પણ કેટલી એવી જગ્યા છે જ્યાં વિચિત્ર પરંપરા ચાલે છે.

અહીં લગભગ અઢી લાખ મિલિયન આદિવાસી રહે છે.ભારત સરકારના બંધારણમાં આદિવાસીઓને અનુસૂચિત જનજાતિ તરીકેનો દરજ્જો આપવામાં આવેલ છે. આ દરજ્જાને કારણે ઘણા આદિવાસીઓ ભણીગણીને પોતાનો વિકાસ સાધી શક્યા છે, પરંતુ હજુ પણ મોટા ભાગના અંતરિયાળ તેમ જ દુર્ગમ વિસ્તારોમાં સદીઓથી રહેતા આદિવાસીઓ, સગવડોથી વંચિત રહેવાને કારણે આજે પણ ગરીબી અને અજ્ઞાનતામાં જીવે છે.

આ પરંપરા પાછળનો તર્ક એ છે કે, કોઈ સ્ત્રી દ્વારા આંગળીઓનું દાન કરવાથી મૃત વ્યક્તિને ભૂત થતો નથી અને તે પરિવારને ખલેલ પહોંચાડે નથી.આદિકાળથી ગાઢ જંગલ કે દુર્ગમ પ્રદેશના અંતરિયાળ વિસ્તારમાં વસવાટ કરતા લોકોને ભારત દેશમાં આદિવાસી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.વિશ્વફલક પર એમને મૂળ વસાહતીઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.ઇન્ડોનેશિયાના પપુઆમાં એક ખૂબ જ વિચિત્ર આદિજાતિ રહે છે.

આદિજાતિના રિવાજ મુજબ ઘરના વડાના મૃત્યુ પછી તેના ઘરની બધી સ્ત્રી સભ્યો કુહાડીથી આંગળીઓ કાંપી નાખે છે. તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે, મહિલાઓ સાથે કરવામાં આવેલા આ અમાનવીય કૃત્ય પાછળની એક તથ્ય હતું કે, મહિલાના દુઃખથી મૃત લોકોની આત્મામાં શાંતિ મળે છે.ભારતીય સંસ્કૃતિ સદીઓ પુરાણી છે. જેમ જેમ સમય પસાર થયો તેમ તેમ નવાં તત્વો સમાતાં ગયાં છે.

એકવીસમી સદીની શરૂઆતમાં ભારતીય સંસ્કૃતિ અનેકવિધ પાસાંઓને સમાવતી ‘ભાતીગળ સંસ્કૃતિ’ તરીકે ઊપસી આવી છે. ભારતીય સંસ્કૃતિનાં એક તત્વો છે. ભારતીય સંસ્કૃતિને સમજવા માટે તેને ત્રણ વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવે છે.આફ્રિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા, ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા વગેરેમાં આવી ઘણી પ્રજાતિઓ છે, જે તેમની હજારો વર્ષ જુની જીવનશૈલી ચાલુ રાખે છે.

આવી જ એક જાતિ ઇન્ડોનેશિયાના પપુઆ ન્યુ ગિની ટાપુ પર રહેતી દાની પ્રજાતિ છે દાની જનજાતિમાં એક પ્રથા છે જેને ફક્ત જંગલી કહી શકાય.આંગળી કાપતા પહેલા તેઓ લોહીના પ્રવાહને રોકવા માટે દોરડા સાથે બાંધવામાં આવે છે પછી તેમની આંગળીઓ કુહાડીથી કાપવામાં આવે છે. જેમાંની ઘણી વૃદ્ધ મહિલાઓએ તેમના હાથની બધી આંગળીઓ ગુમાવી દીધી છે. જેના કારણે મહિલાઓને ભારે હાલાકી ભોગવવી પડતી હતી.

જો કે, સરકારે હવે આ અમાનવીય પરંપરા બંધ કરી દીધી છે અને હવે ત્યાંની મહિલાઓ આંગળીઓ સાથે જીવી શકે છે. પરંતુ ક્યાંક આજે પણ કેટલાક લોકો આ પ્રથાને અનુસરે છે જે ખૂબ જ દયનીય છે.આદિવાસી સમાજ માતૃ અને પિતૃ પ્રધાન છે. જેમાં કુટુંબના મહત્વના નિર્ણયો મોટી આયો (દાદીમા) લેતી હોય છે. કુટુંબના ભરણ-પોષણની જવાબદારી પતિ-પત્ની બન્ને જણ ઉપાડતા હોય છે.

સામાન્ય રીતે તેઓ ખેતી અને પશુપાલન કરે છે. તેમની રીત-રસમો અનોખી હોય છે.આદિવાસીઓ ની બોલી અને વ્યાકરણ ઘણાં અનોખા છે. જોકે અન્ય ભાષાઓની જેમં તેનું કોઇ લિખીત સ્વરૂપ નથી તેથી તે બોલી પુરતી જ સિમીત રહી શકી છે. આદિવાસી બોલીના ઘણાખરા શબ્દો આપણને થોડા સંસ્કૃત થોડા મરાઠી તથા થોડા ગુજરાતી જેવા લાગે છે.આદિવાસીઓની મુખ્ય બોલીઓમાં પંચમહાલ અને દાહોદ જિલ્લામાં બોલાતી ભીલી, ગામીત બોલી, વસાવા બોલી, કુકણા બોલી,ધોડીયા બોલી, ચૌધરી બોલી,રાઠવી,તડવી બોલી વગેરે આવે છે.

આ તમામ બોલીઓમાં બહુવચન હોતુ નથી, તેમાં ઉમરમાં નાની વ્યકિત ને પણ તું અને ઉમરમાં મોટી વ્યકિત નેપણ તું કહીને બોલાવવામાં આવે છે. તે ઉપરાંત અન્ય ભાષાઓની જેમ તેમાં ૧૨ કાળ, પુલ્લિંગ અને સ્ત્રીલીંગ, તથા ક્રિયાપદો હોય છે.આદિવાસી પ્રજાનો જીવનનિર્વાહનો આધાર મુખ્યત્વે ખેતી છે અને ખેતીની મોસમ પ્રમાણે તેમનાં તહેવારો આવે છે.હોળીફેરફાર કરો,હોળી આદિવાસીઓનો મહત્વનો તહેવાર છે. જેમાં ફાગણ મહિનાની પૂનમની રાતે ગામમાં નક્કી કરેલી જગ્યાએ લાકડા એકઠા કરી તેમાં એક થાંભલા જેવું ઉચુ લાકડું ઉભુ કરવામાં આવે છે.

અને ઉંચા છેડા પર એક રોટલો બાંધવામાં આવે છે. હોળી સળગાવતા રોટલાવાળુ લાકડું પડી જાય અને રોટલો શેકાઇ જાય ત્યારે તે રોટલાને ખાવા માટે પડાપડી થાય છે, જેને મળે તેને અહોભાગ્ય માનવામાં આવે છે.ઉંદરીયો દેવફેરફાર કરો,ખેતરમાં પાક તૈયાર થઇ ગયા પછી કોઇ એક દિવસે માટીમાંથી ઉંદરની મૂર્તિ બનાવવામાં આવે છે અને તેને કાપડનાં ટુકડાને બે માણસો ઝોળી બનાવી પકડે છે અને આ ઝોળીમાં તે ઉંદરની મૂર્તિ મૂકવામાં આવે છે.

ત્યાર પછી ઉભેલા લોકો તે ઝોળીમાં કાકડી, ભીંડા, ગીલોડા વગેરે ફેંકે છે. અને ઝોડી પકડનારા તે બે માણસો ભાગવા માંડે છે. અને લોકો તેમની પાછળ ભાગે છે. એમ કરતાં તે લોકો ગામની સીમમાથી બહાર નીકળી જાય છે, ત્યારે ભાગદોડ અટકાવી દેવામાં આવે છે. અને ત્યાર પછી નાચ-ગાન અને ખાણી-પીણીની મહેફીલ જામે છે.પોહોતિયોફેરફાર કરો,જ્યારે શિયાળામાં વાલનાં છોડોને પાપડી બેસે છે ત્યારે પહેલી પાપડીનો ઉત્સવ મનાવવામાં આવે છે.

જેને પોહોતિયો કહેવામાં આવે છે. જેમાં મિત્રો તથા સગાસંબધીઓને બોલાવવામાં આવે છે અને ઉબાડિયા ની પાપડીની લહેજત તાડી અથવા મહુડાનાં દારૂની સાથે માણવામાં આવે છે.નંદુરો દેવફેરફાર કરો,આ તહેવાર ખાસ તો વર્ષા અને પ્રકૃતિ સાથે સંકળાયેલો છે. જ્યારે પ્રથમ વર્ષાના આગમન પછી ખેતરમાં વાવેલું ધાન્ય ઉગી નીકળે છે અને તેના અંકુરો નીકળે છે તથા જંગલમાં નવું ઘાસ ઉગે છે ત્યારે તેની ખુશીમાં આ નંદુરો દેવ તહેવાર ઉજવાય છે.

આ તહેવારમાં નારીયેળ ફોડી, જમીન પર દારુ રેડી અને મરઘી કે બકરાની આહુતિ આપી પૂજા કરાય છે અને પ્રાર્થના કરાય છે કે ઉગેલું ધાન્ય તથા જંગલની વનસ્પતિ સમગ્ર વર્ષ દરમ્યાન વગર કોઇ હાની સામે ટકી રહે જેથી તેમનો જીવન નિર્વાહ સરળતાથી ચાલી શકે. ખાસ કરીને જૂન મહીનામાં આ તહેવાર ઉજવાય છે.આદિવાસીઓની આ ધાર્મિક વિધિ જોવાલાયક હોય છે.વાઘ દેવફેરફાર કરો,આદિવાસી પ્રજામાં આજે પણ આ તહેવારનું ખૂબ મહત્વ છે.

વર્ષો પહેલા જ્યારે આ વિસ્તારમાં ગીચ જંગલ હતુ ત્યારે અહીં વાઘોની વસ્તી વિશેષ હતી. અને વળી વાઘ જંગલનુ સૌથી શકિતશાળી પ્રાણી છે, તેથી તેનાં ભય તથા આદરભાવને કારણે વાઘદેવ તહેવારમાં તેની પૂજા થાય છે. વિધિ પ્રમાણે ખેતરના પાળા પર સાગની એક ડાળખી રોપી તેની પાસે નવા તૈયાર થયેલા પાકનો નમૂનો તથા નારીયેળ તથા દારૂથી પૂજા કરવામાં આવે છે તથા પિતૃ અર્પણ કરાય છે.

ચૌરી અમાસફેરફાર કરો,વાઘદેવ ઉજવાયા પછી જ્યારે પાક ઉતારવા લાયક તૈયાર થઇ જાય છે ત્યારે અમાસના દિવસે આ તહેવાર ઉજવાય છે. આ દિવસે બળદોનાં શીંગડાને રંગીને તેને સજાવવામા આવે છે અને તેને સારો ખોરાક અપાય છે. ક્યારેક બળદોની રેસ પણ યોજાય છે.તેમજ મિત્રો જો આ લેખ પસંદ આવ્યો હોય તો જરૂરથી તમારા મિત્રો તેમજ તમારા પરિવાર સાથે શેર કરવા માટે વિનંતી ધન્યવાદ.