આ હતી ભારત પર શાસન કરવા વાળી ખૂબ જ સુંદર સ્ત્રી,જે ગુલામના પ્રેમમાં હતી પાગલ, પછી થયું એવું કે…….

0
248

નમસ્તે મિત્રો અમારા આ લેખમાં આપ સૌનું હાર્દિક સ્વાગત છે અને મિત્રો આજે અમેં તમને અગત્ય ની માહિતી જણાવા જઈ રહ્યા છે જે તમારા જીવન માં ઉપયોગી બનશે તો ચાલો જાણીએ.બાથિંડા એ પંજાબનું ખૂબ જ જૂનું અને મહત્વપૂર્ણ શહેર છે.તે માલવા વિસ્તારમાં આવેલું છે.બાથિંડાના જંગલોમાં કહેવામાં આવે છે કે ગુરુ ગોવિંદ સિંહ જીએ ચૂમ્ક્કા નામાંકન દળોને પડકાર આપ્યો અને લડ્યા.આઝાદીની લડતમાં બટિંડાનું પણ મહત્વનું યોગદાન હતું.

તેમાં એક વિશેષ કિલ્લો છે, કીલા મુબારક.દેશમાં પંજાબ રાજ્યમાં ઘણા કિલ્લાઓ છે જે તેમની રચના માટે પ્રખ્યાત છે.પરંતુ બાથિંડા શહેરમાં એક કિલ્લો છે, જેનું નામ કિલા મુબારક છે.જ્યાં રઝિયા સુલતાન નામના શાસકને કેદમાં રાખવામાં આવ્યો હતો.આ કિલ્લો ઈંટથી બનેલો સૌથી ઉંચો અને સૌથી જૂનો સ્મારક છે.ભારતની સૌથી સુંદર અને પ્રથમ મહિલા શાસક રઝિયા સુલતાનને 1239 એડીમાં કેદ કરવામાં આવી હતી અને આ કિલ્લામાં રાખવામાં આવી હતી.

રજિયા સુલતાનના મિત્ર અને કિલ્લાના ગવર્નર, અલ્તુનિયાએ તેના પ્રેમી યાકુતની હત્યા કરી હતી અને આ કિલ્લામાં કેદ થઈ હતી.યાકુત રઝિયા સુલતાનનો વિશ્વાસુ ગુલામ હતો.યાકુત રઝિયાને ઘોડા પર બેસાડતો હતો.રઝિયા હંમેશાં પુરુષોની જેમ પોશાક પહેરતી અને ખુલ્લા દરબારમાં બેસતી.એક સમયે એવું લાગતું હતું કે રઝિયા દિલ્હીનો સૌથી શક્તિશાળી શાસક બનશે.પરંતુ તેના પોતાના ગુલામ સાથેના પ્રેમ સંબંધને કારણે આવું થઈ શક્યું નહીં.યાકુત રઝિયાને ઘોડા પર બેસાડતો.આ સમય દરમિયાન, તેમની વચ્ચે ઘણી નિકટતા હતી.

રઝિયા સુલતાને પણ યાકુતને તેમનો અંગત સાથી બનાવ્યો હતો.લવ સ્ટોરીને કારણે અલ્તુનિયા બાળપણનો મિત્ર બન્યો.જ્યારે યકુત તુર્કી ન હતી અને રઝિયાનો પ્રેમ તેના માટે ન હતો ત્યારે તુર્કો બળવાખોર બન્યા હતા અને આ દુશ્મનોમાં તેના બાળપણના મિત્ર અલ્તુનીયા શામેલ હતા, જે તે સમયે બાથિંદાના રાજ્યપાલ હતા.અલ્તુનિયાએ રઝિયાની શક્તિ સ્વીકારવાની ના પાડી.જેના કારણે તેની સાથે રઝિયાનું યુદ્ધ શરૂ થયું.આ યુદ્ધમાં રઝિયાનો ગુલામ પ્રેમી યાકુત માર્યો ગયો હતો અને અલ્તુનિયાએ રઝિયાને પકડી લીધો હતો અને તેને બાથિંડા કિલ્લામાં કેદ કરી દીધો હતો.

મૃત્યુ ટાળવા માટે લગ્ન,આ પછી, અલ્ટ્રામિશનો ત્રીજો પુત્ર બહરામ શાહ ખાલી ગાદી પર બેઠો હતો.ત્યાં રઝિયાએ કેદમાં મૃત્યુ ન થાય તે માટે તેના બાળપણની મિત્ર અલ્તુનિયા સાથે લગ્ન કર્યા.અલ્તનિયા રશિયાને પાછો ગાદી પર લાવવા માંગતો હતો, પરંતુ બહરામ શાહ તેનાથી બિલકુલ સંમત ન હતા.આનાથી બહરામ શાહ સાથેની લડત શરૂ થઈ જેમાં અલતુનિયા હારી ગયો અને તેણે રઝિયા સાથે વેશપલટો કર્યો અને ત્યાંથી ભાગી ગયો.તેઓ કુતુબુદ્દીન એબકના ત્યા સેવક તરીકે ફરજ બજાવતા ઈલ્તુતમિશના પુત્રી હતા.

રઝિયાના પિતા સારા શાસક હતા,વર્ષ 1210મા કુતુબુદ્દીનના મૃત્યુ પછી દિલ્હીની મદદે આવતા તેઓ દિલ્હીના સુલતાન બન્યા,તેમણે પોતાના બાળકોને લશ્કરી અને માર્શલ આર્ટ્સની તાલીમ આપી હતી.સમય પસાર થતા તેમણે જોયું કે,તેમના દરેક પુત્રો રાજગાદીના પ્રભાવમાં પડ્યા છે અને જાહોજલાલીમાં વ્યસ્ત છે,રાજગાદી સંભાળવા માટે કોઈ પુત્ર સક્ષમ નથી.વર્ષ 1229માં રઝિયાના સાવકા ભાઈનું મૃત્યુ થાય છે,તે સમયે ગ્વાલિયર સામેના આક્રમણને જીતવા રઝિયાના પિતાએ વર્ષ 1230મા રાજધાની છોડવી પડી.તેમની પુત્રી રઝિયા સુલતાન, જે લશ્કરી તાલીમ અને માર્શલ આર્ટ્સમાં ખુબ માહીર હતી,તેને સત્તા સોપંવામાં આવી.

રઝિયા પોતે મુસ્લિમ રાણી હોવા છતાં હિન્દુ સંસ્કૃતિનો વારસો જાળવી રાખવાના સતત પ્રયત્ન કર્યા,ક્યારેય હિન્દુ પ્રજાનું દિલ નહોતું દુખાવ્યું, તેમની સાવકી માતા અને ભાઈ તેમને રાજગાદીએ બેસાડવા નહોતા ઈચ્છતા,પરંતુ પિતાના લેખિત પત્રમાં કરેલા ઉલ્લેખથી ના ઈચ્છતા હોવા છતા, 10 નવેમ્બર 1236 ના રોજ “જલાલાત-ઉદ-દીન રઝિયા”ના સત્તાવાર નામ સાથે તેમણે રાજગાદી સંભાળી, તેમણે મુસ્લિમ સ્ત્રીનું પરદામાં રહેવાની વાતનો સખ્ત વિરોધ કર્યો અને પોતે સ્ત્રી હોવા છતાં તેમણે પુરુષનો પોશાક અપનાવ્યો.

રઝિયાએ પોતાને સુલતાના કહેવડાવવો ઇનકાર કર્યો,સુલતાનાનો અર્થ બીજી અથવા તેના પછી નું થાય,તેઓ પ્રથમ હતા બીજા નહોતા.તે સ્ત્રી હોવા છતા પુરુષના બરાબર હતા,પુરુષને સુલતાનનું બિરુદ મળે તો સ્ત્રીને કેમ નહી,છેવટે તેમણે સુલતાનાનું  બિરુદ નહી સ્વીકારતા સુલતાનનું બિરુદ અપનાવીને પાંચમાં મુમલુક રાજવંશ શાસક ઇતિહાસમાં શાસન કરનારા પ્રથમ સ્ત્રી સુલતાન બન્યા,જે સદિઓની રાણી ગણાયા,દિલ્હીના સાહસિ શાસક ગણાયા,

રઝિયાના સત્તામાં આવતા સ્ત્રી શાસન કરે તે વાતથી લોકોમાં ઇર્ષ્યા ફેલાઈ,માટે ભટીંડાના રાજ્યપાલ મલિક ઇક્તીર-ઉદ-દીન અલ્તુનિયાએ રઝિયા વિરુદ્ધ કાવતરું ઘડ્યું.અલ્તુનિયા પણ રઝિયાના બાળપણના મિત્રોમાંના એક હતા,પરંતુ તેમણે રઝિયાના ભાઈ મુઝુદ્દીન બહરામ શાહ સાથે મળીને તેને રીજગાદીનો કબજો અપાવ્યો.અલ્તુનિયાએ રઝિયાને કેદ કરી ત્યારે તેના ભાઈ મુઝુદ્દીન બહરામ શાહે પોતાને દિલ્હીનો સુલતાન જાહેર કર્યો.તેણે પોતાની બહેનની વિરુદ્ધ અનેક બદનામીની અફવાઓ ફેલાવી હતી.

સમય જતા અલ્તુનિયા રઝિયાના પ્રેમમાં પડ્યો, આ પહેલા રઝિયા અને ગુલામ યાકુતના સંબંધો વિશેની અફવાઓ ફેલાઈ હતી જે વાતથી અલ્તુનિયાને ખુબ ઈર્ષા થઈ અને બળવો કર્યો સાથે યાકુતને મોત મળી,છેવટે બન્નેના સમાધાન બાદ અલ્તુનિયાએ રઝિયાએ સાથે લગ્ન કર્યા.1240મા રઝિયા અને પતિ અલ્તુનિયાએ  રઝિયાના ભાઈએ પચાવી પાડેલા રાજ્ય પર કબ્જો કરવાનો નિર્ણય લીધો.પરંતુ રઝિયાના ભાઈ બહરામ શાહે અનેક લોકોના જુથ સાથે મળીને પતિ-પત્નીને પરાજય કરીને બીજાઓ મારફત તેમની હત્યા કરાવી નાખી.

આમ  દિલ્હીની પ્રથમ અને અંતિમ મહિલા સુલતાનનું 35 વર્ષની નાની ઉંમરે અવસાન થયું.રઝિયાનો જન્મ દિલ્હી સલ્તનતના સુલતાન શમસુદ્દીન ઇલ્તુતમિષને ત્યાં થયો હતો. તેની માતા ઇલ્તુતમિષના પૂર્વવર્તી શાસક કુતુબ-અલ-દીન ઐબકની પુત્રી તુર્કન ખાતૂન હતી. રઝિયા ઇલ્તુતમિષનું પ્રથમ સંતાન હતી.મામલુક સુલતાન શમસુદ્દીન ઇલ્તુતમિષ ગ્વાલિયર અભિયાનમાં વ્યસ્ત હતા ત્યારે તેમની પુત્રી રઝિયાએ પિતાની ગેરહાજરીમાં ૧૨૩૧–૩૨ દરમિયાન દિલ્હીનું વહીવટ સંચાલન કર્યું.

એક દંતકથા અનુસાર, ઇલ્તુતમિષે આ સમયગાળા દરમિયાન રઝિયાના પ્રદર્શનથી પ્રભાવિત થઈને દિલ્હી પાછા ફર્યા બાદ તેના વારસદાર તરીકે નિયુક્ત કરી પરંતુ મુસ્લિમ વર્ગ કોઈ મહિલાને વારસાદાર તરીકે સ્વીકારવા તૈયાર ન હતો. આથી ઇલ્તુતમિશના મૃત્યુ બાદ રઝિયાની જગ્યાએ તેના સાવકા ભાઈ રુકનુદ્દીન ફિરોઝને સિંહાસન પર બેસાડવામાં આવ્યો.રુકનુદ્દીન ફિરોઝ એક સક્ષમ શાસક ન હતો. પ્રશાસનનું ખરું નિયંત્રણ તેની માતા અને ઇલ્તુતમિષની વિધવા શાહ તુર્કન પાસે હતું.

પરિણામે વિલાસી અને લાપરવાહ રુકનુદ્દીન વિરુદ્ધ બળવો તીવ્ર બન્યો. તેના વઝીર નિઝામુલ મુલ્ક જુનૈદી પણ બળવાખોરો સાથે ભળી ગયા.પરિસ્થિતિ ત્યારે વધારે ગંભીર બની ગઈ જ્યારે સુલ્તાન રુકનુદ્દીનના તુર્કી મૂળના અધિકારીઓએ બિન તુર્કી અધિકારીઓની હત્યાનું કાવતરું ઘડ્યું. પરિણામે જુનૈદીના પુત્ર જિયા ઉલ મુલ્ક અને તાજુલ મુલ્ક મહેમુદ સહિતના મહત્વપૂર્ણ બિન તુર્કી અધિકારીઓની હત્યા કરવામાં આવી જેમણે રઝિયાના રાજ્યારોહણની તરફેણ કરી હતી.

રુકનુદ્દીને વિદ્રોહને ડામી દેવા કુહરામ તરફ કૂચ કરી આ દરમિયાન શાહ તુર્કને દિલ્હીમાં રઝિયાને ફાંસી આપવાની યોજના બનાવી. નમાજ દરમિયાન એકઠી થયેલી સામાન્ય જનતાની ભીડને રઝિયાએ શાહ તુર્કન વિરુદ્ધ ઉશ્કેરી. ઉશ્કેરાયેલા ટોળાએ મહેલ પર હુમલો કરી શાહ તુર્કનને બંધી બનાવી લીધી. વેપારી મંડળ અને સૈન્યએ રઝિયા પ્રત્યે નિષ્ઠાનું વચન આપી શાસનની ધુરા સોંપી.આ રીતે રઝિયા સુલતાન દિલ્હી સલ્તનતની પ્રથમ મહિલા શાસક બની.રુકનુદ્દીન દિલ્હી પાછો ફર્યો ત્યારે રઝિયાએ સૈન્ય મોકલાવી તેને કેદ કર્યો અને સંભવત ૧૯ નવેમ્બર ૧૨૩૬ના રોજ ફાંસી પર લટકાવી દેવામાં આવ્યો.રુકનુદ્દીને સાત માસથી પણ ઓછા સમય માટે શાસન કર્યું.રઝિયાનું રાજ્યારોહણ કેવળ તે સ્ત્રી હોવાના કારણે જ અનન્ય નહોતું પરંતુ સામાન્ય જનતાનું સમર્થન તેની નિયુક્તિ પાછળનું પ્રેરક બળ હતું.